İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, ABD'nin bölgedeki askeri saldırılarını sürdürmesi halinde İsrail ve ABD'ye ait tüm altyapının 'çökeceği' uyarısında bulundu. İran devlet televizyonuna konuşan Bakan, 'Bölgedeki tüm altyapı, enerji hatları, limanlar ve stratejik tesisler hedef alınacak. ABD'nin maceracı politikaları bölgeyi felakete sürükleyecek' ifadelerini kullandı.
Gelişmenin arka planı
ABD ve İran arasında son haftalarda tırmanan gerilim, İran'ın İsrail'e yönelik füze saldırıları ve ABD'nin Yemen'deki Husilere yönelik operasyonlarıyla yeni bir boyut kazandı. ABD Savunma Bakanlığı, İran'ın İsrail'i hedef alan 300'den fazla füze ve drone fırlattığını, bunların çoğunun etkisiz hale getirildiğini açıkladı. Ancak İran, yanıtının 'ezici' olacağını ve ABD'nin hiçbir üstünlüğü kalmadığını iddia ediyor.
İran Dışişleri Bakanı, ABD'nin bölgeye ek askeri sevkiyat yapmasını da 'provokasyon' olarak nitelendirdi. 'ABD, İsrail'i korumak için bölgeye savaş gemileri ve uçaklar gönderiyor. Bu, yangını körüklemekten başka bir işe yaramaz. İran, meşru müdafaa hakkını kullanacak ve topraklarını koruyacaktır' dedi.
Bölgesel ve küresel boyut
İran'ın bu tehdidi, bölgedeki enerji arzını ve küresel petrol fiyatlarını doğrudan tehdit ediyor. Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol tankerleri, dünya petrol arzının yaklaşık %20'sini taşıyor. Uzmanlar, İran'ın boğazı kapatması halinde petrol fiyatlarının varil başına 150 doların üzerine çıkabileceği uyarısında bulunuyor.
Öte yandan, ABD ve müttefikleri İran'a yönelik yeni yaptırımlar hazırlığında. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, 'İran'ın saldırganlığına karşı koymak için diplomatik ve ekonomik araçları kullanacağız' açıklamasını yaptı. Ancak İran, yaptırımların kendilerini caydıramayacağını savunuyor.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, İsrail ve İran arasındaki çatışmayı ele almak üzere acil toplantı kararı aldı. Avrupa Birliği ise taraflara itidal çağrısı yaparken, Çin ve Rusya ABD'nin bölgedeki varlığını eleştirdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran ve İsrail arasındaki çatışmada doğrudan taraf olmasa da, bölgesel istikrarsızlıktan en çok etkilenecek ülkelerden biri. İran'ın altyapıya yönelik tehdidi, Türkiye'nin enerji hatlarını doğrudan riske atıyor. Türkiye, İran'dan doğalgaz ithalatı yapıyor ve bölgedeki enerji koridorlarının güvenliği Ankara için hayati önem taşıyor. Ayrıca, olası bir mülteci akını ve terör gruplarının bölgeden sızması Türkiye'nin güvenliğini tehdit edebilir. Türkiye, taraflara itidal çağrısı yaparken, kendi enerji ve sınır güvenliği için diplomatik girişimlerini artırmalı.
