Irak'ın başkenti Bağdat'ta bin 100'den fazla tıp ve sağlık mezunu, artan işsizlik ve kamu istihdamındaki yetersizlik nedeniyle hükümetten iş talep etmek üzere sokaklara indi. Göstericiler, yıllardır süren ekonomik istikrarsızlık ve yolsuzluk nedeniyle iş bulmakta zorlanan genç mezunların durumuna dikkat çekti.
Ülkedeki İşsizlik ve Ekonomik Krizin Arka Planı
Irak, uzun süredir devam eden siyasi istikrarsızlık, yolsuzluk ve petrol fiyatlarındaki dalgalanmalardan kaynaklanan ekonomik sorunlarla boğuşuyor. Ülke ekonomisi büyük ölçüde petrol gelirlerine bağımlı ve özel sektör yeterince gelişmemiş durumda. Bu nedenle, her yıl binlerce üniversite mezunu, kamu sektöründe iş bulmayı umuyor ancak hükümetin istihdam yaratma kapasitesi sınırlı.
Dünya Bankası verilerine göre, Irak'ta genç işsizlik oranı yüzde 25'in üzerinde. Özellikle tıp, mühendislik ve sağlık alanlarından mezun olan gençler, uzun süre işsiz kalıyor. Sağlık sektöründe istihdam edilmeyen mezunlar, mesleki bilgilerini kullanamadıkları gibi ekonomik olarak da ailelerine bağımlı hale geliyor.
2019 yılında başlayan ve yüzlerce kişinin ölümüyle sonuçlanan büyük protesto dalgası, işsizlik ve yolsuzluk gibi sorunları gündeme getirmişti. O dönemde hükümet, istihdam yaratma sözü vermiş ancak somut adımlar atılamamıştı. Bugünkü gösteriler, bu sözlerin tutulmadığını gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Irak'taki işsizlik sorunu, sadece ülke içinde değil, bölgesel istikrar açısından da önem taşıyor. Genç nüfusun iş bulamaması, radikal grupların istismar edebileceği bir ortam yaratıyor. Ayrıca, Irak'ın ekonomik kalkınması, Orta Doğu'nun genel istikrarı için kritik. Petrol fiyatlarındaki düşüş ve COVID-19 salgınının etkileri, ülke ekonomisini daha da kırılgan hale getirdi.
Uluslararası toplum, Irak'a yönelik ekonomik destek ve yatırımları artırmadığı sürece, gençlerin umutsuzluğu ve göç eğilimi devam edebilir. Irak hükümeti, özel sektörü canlandıracak reformlar yapmadığı takdirde, kamu istihdamına olan baskı artacak ve sosyal huzursuzluk riski büyüyecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Irak'taki istikrarsızlık ve işsizlik, Türkiye'yi birkaç açıdan etkiliyor. Öncelikle, Irak'ın ekonomik sıkıntıları, Türkiye ile olan ticaret hacmini olumsuz etkileyebilir; Irak, Türkiye'nin önemli ticaret ortaklarından biri. Ayrıca, işsizlik nedeniyle Irak'tan Türkiye'ye yönelebilecek göç dalgası, sınır güvenliği ve ekonomik yük açısından risk oluşturuyor. Bölgesel istikrarın bozulması, PKK gibi terör örgütlerinin Irak'ın kuzeyindeki varlığını güçlendirebilir. Türkiye, Irak'ın ekonomik kalkınmasına destek vererek hem ticari ilişkilerini güçlendirebilir hem de güvenlik risklerini azaltabilir.
