Irak hükümetinin, ülke içindeki İran destekli silahlı grupları kontrol altına alma çabaları, ABD ile ilişkilerde belirleyici bir sınav haline geldi. Son haftalarda bu grupların ABD çıkarlarına yönelik saldırıları, Bağdat yönetiminin egemenliğini ve güvenlik taahhütlerini sorgulatırken, Washington'un askeri varlığını sürdürme kararlılığını da test ediyor. Özellikle İran ile ABD arasında yaşanan gerilim, Irak'taki bu milisleri bir kez daha uluslararası gündemin merkezine taşıdı.
Milislerin artan eylemleri ve Irak yönetiminin zorlu sınavı
İran'ın bölgesel güç mücadelesi kapsamında Irak'ta faaliyet gösteren Haşdi Şabi bünyesindeki gruplar, son aylarda ABD askerlerine ve diplomatik tesislerine yönelik drone ve füze saldırılarını artırdı. Irak hükümeti bu saldırıları kınamakla birlikte, bu grupların ülke siyasetindeki nüfuzu nedeniyle etkili bir müdahalede bulunamıyor. Başbakan Muhammed Şiya el-Sudani, milislerin silahsızlandırılması ve devlet kontrolüne alınması yönünde adımlar atmaya çalışsa da, bu çabalar henüz somut sonuç vermedi. Irak güvenlik güçlerinin milislere yönelik sınırlı operasyonları, bu grupların siyasi kanatlarının tepkisine yol açarken, hükümetin istikrarını da tehdit ediyor.
ABD ise Irak'taki askerlerinin güvenliğini sağlamak için Bağdat yönetimine baskı yapıyor. Washington, milislerin saldırılarını önlemek için hava savunma sistemlerini güçlendirme ve istihbarat paylaşımını artırma seçeneklerini değerlendiriyor. Ancak Irak'ın kendi topraklarında bu grupları etkisiz hale getirememesi, ülkenin egemenliği konusunda soru işaretleri yaratıyor.
Bölgesel boyut: İran-ABD rekabetinin Irak'taki yansımaları
Irak'taki milis meselesi, aynı zamanda İran ile ABD arasındaki bölgesel rekabetin de bir yansıması. Tahran, Irak'taki vekil güçleri aracılığıyla ABD'nin Ortadoğu'daki varlığını zayıflatmaya çalışırken, Bağdat yönetimi iki büyük güç arasında denge politikası izlemeye zorlanıyor. İran destekli milislerin ABD hedeflerine yönelik saldırıları, Washington'un Irak'tan tamamen çekilmesi yönündeki baskıları da artırıyor. Bu durum, bölgesel istikrarı daha da kırılgan hale getirirken, Irak'ın iç savaş ortamına sürüklenme riskini de beraberinde getiriyor. Uzmanlar, Irak hükümetinin milisleri kontrol altına alamaması halinde, ülkedeki mevcut güç dengesinin tamamen bozulabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Irak'taki İran bağlantılı milislerin kontrol altına alınamaması, Türkiye'nin güvenliğini de yakından ilgilendirmektedir. Bu grupların PKK'ya sağladığı lojistik destek ve bazı silahlı grupların sınıra yakın bölgelerde faaliyet göstermesi, Türkiye'nin sınır güvenliği için tehdit oluşturmaktadır. Ayrıca, milislerin Irak'ın kuzeyindeki varlığı, Türkiye'nin Irak Kürt Bölgesel Yönetimi ile ilişkilerini ve enerji projelerini olumsuz etkileyebilir. Ankara, Bağdat yönetiminin etkili kontrol sağlaması durumunda bölgesel istikrara katkı sağlanacağını düşünmektedir. Türkiye'nin bu süreçte Irak'ın toprak bütünlüğünü desteklemesi ve milislerle mücadelede istihbarat işbirliğini güçlendirmesi beklenebilir.
