Irak Başbakanı Ali el-Zaidi, Suudi Arabistan'ın ABD ile birlikte düzenlediği askeri saldırıları 'egemenliğin açık bir ihlali' olarak nitelendirerek, bu ülkeye yapması planlanan ilk resmi ziyareti protesto amacıyla iptal etti. Başbakanlık ofisinden yapılan yazılı açıklamada, söz konusu saldırıların Irak topraklarına yönelik olduğu ve uluslararası hukuka aykırı olduğu belirtilerek, kararın Başbakan el-Zaidi'nin talebiyle alındığı ifade edildi. Gelişme, iki ülke arasında son yıllarda gelişen ilişkileri gölgelerken, bölgede artan gerilimin yeni bir boyut kazandığına işaret ediyor.
Gelişmenin arka planı
ABD ve Suudi Arabistan'ın, son dönemde Irak'ın kuzeyindeki bazı bölgelere yönelik hava saldırıları düzenlediği biliniyor. Resmi açıklamalara göre bu saldırılar, İran destekli milis grupların üslerini hedef alıyor. Ancak Bağdat yönetimi, bu operasyonların kendi izni olmadan gerçekleştirildiğini ve Irak'ın egemenliğini ihlal ettiğini defalarca dile getirmişti. Başbakan el-Zaidi'nin, Suudi Arabistan ziyaretini iptal etmesi, bu konudaki tepkinin en üst düzeyde somut bir adıma dönüştüğünü gösteriyor.
Irak ile Suudi Arabistan arasındaki diplomatik ilişkiler, 1990'ların başındaki Körfez Savaşı'nın ardından uzun süre gergin kalmış, ancak son yıllarda karşılıklı ziyaretler ve ticari anlaşmalarla ivme kazanmıştı. el-Zaidi'nin iptal ettiği ziyaret, iki ülke arasındaki ekonomik iş birliğini güçlendirme ve bölgesel güvenlik konularını ele alma açısından önem taşıyordu. Bu iptal, ikili ilişkilerde ciddi bir kırılmaya yol açabilir.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu olay, ABD'nin bölgedeki askeri varlığına ve müttefikleriyle yürüttüğü operasyonlara karşı artan tepkinin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Irak'ın yanı sıra Suriye'de de benzer saldırılar, bölge ülkelerinin egemenlik haklarına saygı gösterilmesi çağrılarını beraberinde getiriyor. Özellikle İran'ın bölgedeki nüfuzu ile ABD ve Suudi Arabistan'ın karşı önlemleri arasında sıkışan Irak, denge politikası izlemeye çalışıyor. Bu gerilim, Ortadoğu'daki güç dengelerini etkileyebilir ve özellikle Şii milis grupların ABD güçlerine yönelik saldırılarını artırabilir.
Uzmanlar, Başbakan el-Zaidi'nin bu kararının, iç politikada da yankı bulacağını ve hükümetin ABD karşıtı söylemini güçlendirebileceğini belirtiyor. Aynı zamanda Suudi Arabistan'ın bölgesel ittifakları açısından da bir sınav niteliği taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Irak'ın kuzeyinde PKK'ya yönelik operasyonlar yürütüyor ve bu operasyonlar zaman zaman Bağdat'la gerilime neden oluyor. Bu bağlamda Irak hükümetinin egemenlik vurgusu yapması, Türkiye'nin sınır ötesi harekâtlarını da dolaylı olarak etkileyebilir. Ancak Türkiye, Irak'ın toprak bütünlüğünü desteklediğini ve operasyonların meşru müdafaa hakkı kapsamında olduğunu savunuyor. Bu gelişme, Türkiye'nin bölgedeki askeri varlığına yönelik eleştirileri güçlendirebilir, ancak iki ülke arasındaki istişare mekanizmalarının bu tür gerilimleri yönetmede önemli olduğu unutulmamalıdır. Bölgesel istikrar açısından Irak'taki gelişmeler, Türkiye'nin güvenliği ve enerji ticareti için de belirleyici olmaya devam ediyor.
