Birleşik Krallık'ta yeni bir başbakan seçimi yaklaşırken, mevcut Başbakan Keir Starmer'ın mirasına dair sert eleştiriler yükseliyor. Starmer'ın özellikle Gazze'deki insani krize karşı tutumu ve iç politikadaki reform vaatlerini yerine getirememesi, ülke siyasetinde derin bir hayal kırıklığı yarattı. Analistlere göre, yeni liderin Starmer'ın "utanç verici" mirasından tamamen uzak durması, hem uluslararası itibar hem de iç toplumsal barış için kritik önem taşıyor.
Starmer'ın Siyasi Mirası: Savaş ve İhmal
Keir Starmer, 2024 yılında başbakanlık koltuğuna oturduğunda, ülkeyi derin bir ekonomik durgunluktan çıkaracağını ve adalet vurgusu yapan bir yönetim sergileyeceğini vaat etmişti. Ancak görev süresi boyunca, özellikle İsrail'in Gazze operasyonlarına verdiği koşulsuz destek, Starmer'ı uluslararası kamuoyunda soykırımı "kolaylaştırmakla" suçlanır hale getirdi. Birleşmiş Milletler verilerine göre, çatışmalarda 40 binden fazla Filistinli hayatını kaybederken, Starmer yönetimi insani ateşkes çağrılarını reddetti ve İsrail'e silah sevkiyatına devam etti. Bu durum, İngiltere'nin geleneksel "insan hakları savunucusu" imajına ağır bir darbe vurdu. İç politikada ise, Starmer'ın seçim öncesi verdiği sözlerin çoğu havada kaldı. Ulusal Sağlık Sistemi'ndeki (NHS) kronikleşmiş sorunlar çözülemedi; aksine hasta bekleme listeleri 8 milyonu aştı. Ekonomik büyüme yüzde 0,1 ile beklentilerin altında kalırken, enflasyon yüzde 8'lerde seyretmeye devam etti. Enerji krizi ve konut fiyatlarındaki artış, özellikle genç nüfusu ve dar gelirli aileleri olumsuz etkiledi.
Bölgesel ve Küresel Boyutu: İngiltere'nin Dış Politikadaki Yalnızlığı
Starmer döneminde İngiltere, uluslararası arenada giderek yalnızlaştı. Avrupa Birliği ile ilişkiler, Brexit sonrası soğukluktan kurtulamadı; ticaret anlaşmalarındaki daralma, İngiliz ihracatçılarını zor durumda bıraktı. ABD Başkanı Joe Biden yönetimiyle ise kişisel düzeyde bir uyum yakalanmasına rağmen, Gazze politikası nedeniyle ABD kamuoyunda da eleştiriler odağı haline geldi. Küresel Güney ülkeleri, İngiltere'nin çifte standartlı politikalarını sert bir dille eleştirdi. Özellikle Güney Afrika'nın Uluslararası Adalet Divanı'na (UAD) taşıdığı soykırım davasında, İngiltere'nin İsrail'e verdiği destek, uluslararası hukukun evrenselliği ilkesine gölge düşürdü. Bu durum, İngiltere'nin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ndeki daimi üyelik statüsünü sorgulayan sesleri de artırdı. Brüksel merkezli düşünce kuruluşu European Council on Foreign Relations'a (ECFR) göre, İngiltere'nin küresel etkisi son 5 yılda yüzde 35 oranında azaldı.
İçeride ise Starmer'ın başarısızlıkları, siyasi sistemin kendisine olan güveni sarstı. YouGov anketine göre, halkın yalnızca yüzde 18'i hükümetin ülkeyi doğru yönettiğine inanıyor. Muhafazakar Parti'nin oyları, Starmer'ın vaatlerini tutamaması sayesinde yüzde 25'e gerilerken, Reform UK gibi popülist partilerin oy oranı yüzde 18'e yükseldi. Siyasi kutuplaşma, sivil toplum örgütlerinin düzenlediği kitlesel protestolarla kendini gösteriyor. Özellikle büyük şehirlerde, Filistin'e destek gösterilerine katılım milyonları buluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki siyasi istikrarsızlık, Türk dış politikası açısından hem fırsat hem de risk barındırıyor. Brexit sonrası İngiltere ile ticaret hacmi 25 milyar dolar seviyesinde seyrediyor; ancak Starmer yönetiminin Ortadoğu politikalarındaki radikal tutumu, Türkiye'nin bölgedeki arabuluculuk çabalarına tezat oluşturdu. Yeni başbakanın daha dengeli bir dış politika izlemesi halinde, özellikle savunma sanayii ve enerji alanında Türkiye-İngiltere işbirliği derinleşebilir. Ayrıca, İngiltere'nin iç siyasi bunalımı, Avrupa Birliği ile ilişkilerini yeniden gözden geçirmesine yol açarsa, Türkiye'nin AB sürecine dolaylı etkileri olabilir. Kıbrıs meselesinde, Rum kesimine verilen askeri desteğin azalması, Türkiye'nin elini güçlendirebilir.
