İngiltere'de 16 ila 21 yaş arasındaki gençler arasında uzun süreli işsizlik kalma endişesi rekor seviyeye ulaştı. Yeni yayımlanan bir rapora göre, gençlerin iş bulma konusundaki güveni keskin bir düşüş gösterirken, çalışmanın karşılığını alacaklarına dair inançları da ciddi biçimde zedelenmiş durumda. 'Gençlerin Geleceği' adlı rapor, Birleşik Krallık'ta genç istihdamındaki bozulmayı gözler önüne seriyor.
Raporun detayları ve gençlerin durumu
Rapora göre, 16-21 yaş arası gençlerin yalnızca üçte biri çok çalışmanın başarıya götüreceğine inanıyor. Bu oran, 15 yıl önceki yüzde 60 seviyesinden dramatik bir düşüşü temsil ediyor. Aynı zamanda, katılımcıların yüzde 40'ı uzun vadede işsiz kalabilecekleri korkusunu taşıdıklarını ifade etti. Bu, anketin yapılmaya başlandığı 2011 yılından bu yana kaydedilen en yüksek oran.
Rapor ayrıca, gençlerin zihinsel sağlığı üzerindeki etkileri de inceliyor. Ekonomik belirsizlik, artan konut maliyetleri ve eğitim sisteminin iş piyasasına hazırlama konusundaki yetersizlikleri, gençlerin kaygı düzeyini artıran faktörler arasında sıralanıyor. Özellikle düşük gelirli ailelerden gelen gençlerin durumu daha kırılgan. Raporda, iş bulma endişesi yaşayan gençler arasında depresyon ve anksiyete oranlarının daha yüksek olduğu vurgulanıyor.
İş piyasasındaki yapısal değişikliklerin de gençleri olumsuz etkilediği belirtiliyor. Pandemi sonrası dönemde esnek çalışma modellerinin yaygınlaşması, düşük ücretli ve geçici işlerin artması, gençlerin kariyer planlamasını zorlaştırıyor. Aynı zamanda, yapay zeka ve otomasyonun bazı sektörlerde işleri tehdit etmesi, geleceğe yönelik belirsizliği derinleştiriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu durum yalnızca İngiltere'ye özgü değil. Gelişmiş ekonomilerin çoğunda genç işsizliği endişe verici boyutlara ulaşmış durumda. Avrupa genelinde 16-24 yaş arası işsizlik oranı yüzde 10'un üzerinde seyrediyor. İspanya, İtalya ve Yunanistan gibi ülkelerde bu oran yüzde 20'yi aşıyor. ABD'de ise Gen Z olarak adlandırılan kuşak, ekonomik krizlerin ve salgının etkisiyle işgücü piyasasına girişte zorluk yaşıyor.
Uzmanlar, gençlerin iş piyasasına entegrasyonunu kolaylaştırmak için daha kapsamlı politikalara ihtiyaç olduğunu söylüyor. Mesleki eğitim programlarının güçlendirilmesi, staj ve çıraklık fırsatlarının artırılması, genç girişimciliğin teşvik edilmesi öneriler arasında. Ayrıca, ruh sağlığı hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması da gençlerin kaygılarıyla başa çıkmasına yardımcı olabilir.
Küresel ölçekte, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) genç işsizliğinin 2024'te hafif bir düşüş gösterdiğini ancak hala pandemi öncesi seviyelerin üzerinde olduğunu belirtiyor. Özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerde genç işsizliği yüksek seyrediyor ve bu durum sosyal huzursuzluğa yol açabiliyor. Gelişmiş ülkelerdeki gençlerin yaşadığı güvensizlik, siyasi kutuplaşmayı da körükleyen bir faktör olarak öne çıkıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu rapor, Türkiye için de önemli dersler içeriyor. Türkiye'de genç işsizliği oranı yüzde 20'nin üzerinde seyrediyor ve gençler arasında iş bulma endişesi oldukça yaygın. Raporda ortaya konan 'çalışmanın ödüllendirilmeyeceği' algısı, Türkiye'de de gençler arasında yaygın bir duygu. Eğitim sisteminin iş piyasasıyla uyumsuzluğu, kayıt dışı istihdam ve düşük ücretler, gençlerin geleceğe umutla bakmasını engelliyor. Türkiye'nin, İngiltere'de olduğu gibi mesleki eğitimi güçlendirmesi, genç istihdamını teşvik edici politikalar geliştirmesi ve gençlerin ruh sağlığını desteklemesi gerekiyor. Aksi halde, beşeri sermaye kaybı ve toplumsal huzursuzluk riski artacaktır.
