Air India'nın 171 sefer sayılı Boeing 787 tipi yolcu uçağının düşmesinin üzerinden tam bir yıl geçmesine rağmen, faciada hayatını kaybeden 260 kişinin yakınları hâlâ gerçekleri öğrenmek için yetkililerden yanıt bekliyor. 15 Mart 2024'te meydana gelen kazada, uçak Hindistan'ın Mumbai kentinden kalktıktan kısa bir süre sonra Arap Denizi'ne çakılmıştı. Olayın ardından Hindistan Sivil Havacılık Bakanlığı ve Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB) tarafından başlatılan soruşturma, bir yıl sonra hâlâ tamamlanamadı. Aileler, hem kazanın nedenine hem de uçuş öncesi güvenlik önlemlerine ilişkin sorularının cevapsız kaldığını belirtiyor.
Facianın arka planı: Soruşturma neden tıkanıyor?
Air India yetkilileri, kazanın ardından olay yerine ekiplerin hızla sevk edildiğini ve enkazın büyük kısmının deniz tabanından çıkarıldığını açıklamıştı. Ancak uçağın kara kutusunun (uçuş veri kaydedici ve kokpit ses kaydedici) bulunmasına rağmen, verilerin bir kısmının hasar gördüğü bildirildi. Soruşturma komisyonu başkanı emekli Yargıç Ravi Shankar, geçtiğimiz haftalarda yaptığı açıklamada, nihai raporun önümüzdeki altı ay içinde tamamlanmasının beklendiğini söyledi. Ancak aileler bu sürecin çok yavaş ilerlediğini düşünüyor. Hayatını kaybedenlerden biri olan 42 yaşındaki mühendis Anjali Sharma'nın eşi Vikram Sharma, 'Biz sadece gerçeği istiyoruz. Bu bir yıldır süren belirsizlik, acımızı kat kat artırıyor. Sevdiklerimizin neden öldüğünü bilmek istiyoruz. Yetkililer bize her defasında farklı hikâyeler anlatıyor,' dedi. Uzmanlar, kazanın olası nedenleri arasında pilotaj hatası, bakım eksikliği veya teknik bir arıza olabileceğini belirtiyor. Ancak kesin sonuçlar henüz açıklanmadı.
Bölgesel ve küresel boyut: Havacılık güvenliği tartışmaları yeniden alevlendi
Air India faciası, küresel havacılık sektöründe güvenlik protokollerinin yeniden gözden geçirilmesine neden oldu. Boeing, kazanın ardından 787 Dreamliner modeline yönelik ek güvenlik talimatları yayımlarken, Hindistan Sivil Havacılık Bakanlığı tüm havayollarına uçak bakım süreçlerini sıkılaştırma çağrısı yaptı. Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO), Hindistan'ın hava taşımacılığı denetim sistemi üzerinde bir inceleme başlattı. Uzmanlar, Hindistan gibi hızla büyüyen havacılık pazarlarında güvenlik açıklarının daha sık görülebileceğini belirtiyor. Facia ayrıca, yolcuların uçuş öncesi güvenlik bilgilerine erişimi konusunda da tartışmalara yol açtı. Bazı aileler, uçağın kalkış öncesi teknik bir arıza nedeniyle rötar yaptığını ve bu durumun kendilerine bildirilmediğini iddia ediyor. Hindistan hükümeti ise soruşturma tamamlanana kadar bu iddialarla ilgili yorum yapmayı reddediyor. Bölgesel düzeyde, Güney Asya ülkeleri havacılık iş birliğini güçlendirme kararı aldı. Pakistan, Bangladeş ve Sri Lanka, ortak bir hava güvenliği protokolü geliştirmek için Hindistan ile görüşmelere başladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Air India faciası, Türkiye'nin de havacılık güvenliği politikaları açısından dikkate alması gereken önemli dersler içeriyor. Türkiye, son yıllarda hava taşımacılığında hızlı bir büyüme kaydederken, benzer bir facianın yaşanmaması için bakım ve denetim süreçlerini sıkı tutmalı. Özellikle Türk Hava Yolları gibi küresel oyuncular, uçak bakımında uluslararası standartlara tam uyum sağlamalı. Ayrıca, Hindistan'daki bu olay, Türkiye'nin havacılık alanında iş birliği yaptığı ülkelerle ortak güvenlik protokolleri geliştirmesinin önemini ortaya koyuyor. Bölgesel düzeyde, Türkiye'nin Orta Doğu ve Asya pazarlarındaki etkinliği düşünüldüğünde, benzer krizlere karşı hazırlıklı olması gerekiyor. Facianın ardından ortaya çıkan ailelerin adalet arayışı, Türkiye'de de mağdur yakınlarının haklarının korunmasına yönelik yasal düzenlemelerin güçlendirilmesi gerektiğini hatırlatıyor.
