İngiltere ve Galler'deki cezaevlerinde mahkumlar haşerelerle iç içe yaşarken, çeteler tüm koğuşları kontrol ediyor. Bağımsız Gözetim Kurulu (IMB) tarafından yayımlanan yıllık raporda, sistemdeki başarısızlıkların 'normalleşme riski altında' olduğu uyarısı yapıldı. Kurul, cezaevi koşullarının 'son derece sert ve acımasız' olduğunu belirterek, yetkilileri sorunları görmezden gelmekle suçladı.
Cezaevlerinde haşere istilası ve çete hakimiyeti
Raporda, cezaevlerinde fare, hamamböceği ve tahtakurusu gibi haşerelerin yaygın olduğu, hijyen koşullarının 'kabul edilemez' düzeyde olduğu vurgulandı. Mahkumların yetersiz beslenme, sağlık hizmetlerine erişimde gecikme ve aşırı kalabalık koşullarla karşı karşıya olduğu belirtildi. Ayrıca çetelerin cezaevi içinde uyuşturucu ve şiddet ticareti yaparak koğuşları kontrol altına aldığı, personelin bu duruma müdahale etmekte yetersiz kaldığı ifade edildi. IMB Başkanı, 'Bu sorunlar yıllardır biliniyor ancak çözüm için yeterli adım atılmadı' dedi.
Rapor, cezaevi personelinin moral ve motivasyonunun düşük olduğunu, iş yükünün arttığını ve personel sayısının yetersiz olduğunu ortaya koydu. Mahkumların rehabilitasyon programlarından mahrum bırakıldığı, cezaevi koşullarının suçluların topluma kazandırılmasını engellediği ifade edildi. Aşırı kalabalık nedeniyle hücrelerde üç kişinin kaldığı, tuvalet ve banyo gibi temel ihtiyaçların karşılanamadığı aktarıldı. Hükümet sözcüsü ise raporu 'endişe verici' olarak nitelendirdi ve reformların süreceğini belirtti.
Bölgesel ve küresel boyut: cezaevi krizi Avrupa'da yaygın mı?
Birleşik Krallık'taki bu tablo, Avrupa genelinde cezaevi sistemlerinin karşı karşıya olduğu sorunları yansıtıyor. Fransa, İtalya ve İspanya gibi ülkelerde de aşırı kalabalık, yetersiz personel ve kötü koşullar benzer şekilde eleştiriliyor. Avrupa Konseyi'nin raporları, cezaevi nüfusunun arttığını ve altyapının yetersiz kaldığını gösteriyor. Uzmanlar, cezaevi koşullarının iyileştirilmemesinin toplumsal güvenliği tehdit ettiğini, mahkumların yeniden suç işleme oranlarını artırdığını vurguluyor. Özellikle uyuşturucu çetelerinin cezaevi içinde organize suç ağlarını sürdürmesi, denetim ve güvenlik açıklarını ortaya koyuyor. Uluslararası Af Örgütü hükümetleri insan hakları yükümlülüklerine uymaya çağırıyor. Bu durum, ceza adaleti sistemlerinin yeniden yapılandırılması gerekliliğini bir kez daha gündeme getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki cezaevi koşulları, Türkiye'de de benzer sorunların yaşandığı bir alana işaret ediyor. Türkiye'de cezaevlerinde aşırı kalabalık, sağlık hizmetlerine erişimde güçlük ve haşere sorunları sıkça gündeme geliyor. Özellikle FETÖ ve PKK gibi terör örgütlerinin cezaevi içi yapılanmaları, güvenlik zaafiyetlerine neden olabiliyor. Bu rapor, Türkiye'nin cezaevi reformlarına hız vermesi ve uluslararası standartlara uyum sağlaması için bir uyarı niteliği taşıyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Türkiye hakkında verdiği ihlal kararları da düşünüldüğünde, cezaevi koşullarının iyileştirilmesi hem iç hukuk hem de uluslararası itibar açısından önem arz ediyor.
