İngiltere'de bu sonbahar mevsimi boyunca yağışlı ve rüzgarlı hava sistemleri ülkenin uzağından geçti. Bu nedenle henüz isimlendirilmiş bir fırtına yaşanmadı. Peki, bu durum ne zaman değişebilir? Meteoroloji uzmanları, jet akımının konumu ve Atlantik üzerindeki basınç düzeninin fırtınaları İngiltere'ye yönlendirmediğini belirtiyor. Ancak önümüzdeki haftalarda atmosferik koşulların değişmesiyle birlikte isimli fırtınaların görülebileceği ifade ediliyor.
Sonbahar mevsimi neden sakin geçti?
İngiltere Meteoroloji Ofisi (Met Office) verilerine göre, bu yıl sonbahar aylarında Atlantik üzerinden gelen alçak basınç sistemleri genellikle İngiltere'nin kuzeybatısından, yani İrlanda ve İskoçya'nın batısından geçerek Norveç Denizi'ne yöneldi. Bu durum, yağış ve rüzgarın büyük bölümünün ülkeye ulaşmadan kuzeye sapmasına neden oldu.
Meteoroloji uzmanlarına göre, jet akımı normalden daha kuzeyde konumlandı. Jet akımı, atmosferin üst seviyelerindeki hızlı rüzgar kuşağı olup, alçak basınç sistemlerinin yörüngesini belirler. Bu yıl jet akımının daha kuzeyde olması, fırtınaların İngiltere'yi teğet geçmesine yol açtı. Ayrıca, Azor Yüksek Basıncı'nın zaman zaman güçlenerek İngiltere üzerinde kalması, havanın daha sakin ve kuru olmasını sağladı.
İngiltere'de fırtınalar, Met Office ve Hollanda Kraliyet Meteoroloji Enstitüsü (KNMI) işbirliğiyle belirlenen isim listesinden seçilerek isimlendiriliyor. Bir fırtınanın isim alabilmesi için rüzgar hızının belirli bir eşiği aşması ve potansiyel etkisinin yüksek olması gerekiyor. Bu yıl bu kriterleri karşılayan bir system henüz oluşmadı.
Bölgesel ve küresel boyut
İngiltere'de isimli fırtına görülmemesi, yalnızca ülke içi bir hava durumu olayı değil. Atlantik havzasındaki genel atmosferik düzen, Kuzey Amerika ve Avrupa'nın batısındaki hava koşullarını da etkiliyor. Bu yıl Atlas Okyanusu'nda deniz suyu sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi, tropikal siklon aktivitesini artırdı; ancak bu sistemlerin çoğu Atlantik'in ortasında zayıfladı veya kuzeye yöneldi.
Avrupa'da ise sonbahar aylarında bazı ülkelerde şiddetli yağışlar görüldü. Örneğin, İspanya'da Ekim ayında meydana gelen sel felaketi, Akdeniz'de oluşan bir alçak basınç sisteminden kaynaklandı. İngiltere'nin bu tür sistemlerden uzak kalması, coğrafi konumu ve jet akımının yönüyle açıklanıyor.
Uzmanlar, iklim değişikliğinin bu tür hava düzenlerini daha değişken hale getirebileceğini, ancak tek bir mevsimin sakin geçmesinin iklim değişikliğiyle doğrudan ilişkilendirilemeyeceğini vurguluyor. Yine de uzun vadeli eğilimler, İngiltere'de kış aylarında daha fazla yağış ve rüzgar olayı yaşanabileceğine işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'de isimli fırtına görülmemesi, doğrudan Türkiye'yi etkilemese de küresel iklim dinamikleri ve enerji piyasaları üzerinden dolaylı sonuçlar doğurabilir. Avrupa'da hava koşullarının ılıman geçmesi, doğalgaz talebini azaltarak enerji fiyatlarını düşürebilir; bu da Türkiye'nin enerji ithalat maliyetini olumlu etkiler. Ayrıca, Akdeniz havzasında görülen şiddetli hava olayları, Türkiye'nin de benzer risklerle karşı karşıya olduğunu hatırlatıyor. Meteorolojik verilerin yakından takibi, tarım ve afet yönetimi açısından önem taşıyor.
