İngiltere'de aile hekimleri (GP) aşırı iş yükü altında ezilirken, yaşlıların düşme riskine karşı korunmasında ciddi bir başarısızlık yaşanıyor. Avam Kamarası Kamu Hesapları Komitesi'ne ifade veren NHS yöneticileri, mevcut durumun kabul edilemez olduğunu itiraf etti. Komiteye sunulan kanıtlara göre, pratisyen hekimler 'aşırı yüklü' oldukları için düşme riski taşıyan yaşlı hastalara gerekli önleyici bakımı sağlayamıyor. Her yıl 50 yaş üstü 1,4 milyon kişinin düşme nedeniyle acil servislere başvurduğu İngiltere'de, bu durum her 65 yaş üstü bireyden birinin yılda en az bir kez düşmesi anlamına geliyor. Komite Başkanı Geoffrey Clifton-Brown, 'Hükümetin düşmeleri önleme taahhüdünü yerine getirememesi endişe verici' dedi.
Artan yaşlı nüfus ve yetersiz önlemler
İngiltere'de 65 yaş üstü nüfusun 2040 yılına kadar %40 artması beklenirken, düşmelere bağlı ölümler son yıllarda istikrarlı bir şekilde artış gösteriyor. NHS'nin kendi verilerine göre, 2021'de 50 yaş üstü yaklaşık 8.000 kişi düşme kaynaklı yaralanmalar sonucu hayatını kaybetti. BBC'nin ulaştığı belgelere göre, Sağlık Bakanlığı'nın 2021'de yayımladığı 'Düşmeleri Önleme Stratejisi' hedeflerine ulaşmaktan uzak. Komite oturumunda NHS England'ın üst düzey yöneticisi Dr. Faye Richardson, 'Pratisyen hekimlerin üzerindeki yük, yaşlılara yönelik düşme risk değerlendirmeleri de dahil olmak üzere birçok önleyici hizmeti aksatıyor' ifadelerini kullandı. Aile Hekimleri Birliği (RCGP) Başkanı Prof. Martin Marshall, 'Hastalarına yeterli zaman ayıramayan hekimlerin sayısı giderek artıyor. Bu kriz, sadece yaşlıları değil, tüm sağlık sistemini tehdit ediyor' değerlendirmesinde bulundu.
Küresel boyut: Demografik dönüşüm ve sağlık sistemleri üzerindeki baskı
İngiltere'deki bu durum, gelişmiş ülkelerde yaşlanan nüfus ve sağlık sistemleri üzerindeki artan baskının bir yansıması. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, küresel çapta 65 yaş üstü nüfus 2050'de 2,1 milyara ulaşacak. Düşmeler, yaşlılarda sakatlık ve ölümün önde gelen nedenlerinden biri olarak kabul ediliyor. ABD, Kanada ve Avustralya gibi ülkelerde de benzer sorunlar yaşanırken, uzmanlar önleyici sağlık hizmetlerine yatırım yapılmazsa sağlık sistemlerinin sürdürülemez bir yük altına gireceği uyarısında bulunuyor. Imperial College London'dan geriatrist Dr. Sarah Jenkins, 'Düşmelerin önlenmesi, maliyet etkin bir müdahaledir. Her bir düşmenin önlenmesi, NHS'ye ortalama 4.500 sterlin tasarruf sağlar. Ancak kısa vadeli tasarruf politikaları, uzun vadede daha büyük maliyetlere yol açıyor' dedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki bu gelişme, Türkiye'de de hızla yaşlanan nüfus ve sağlık sisteminin geleceği açısından önemli dersler barındırıyor. Türkiye'de 65 yaş üstü nüfus oranı 2023'te %10,2'ye ulaşırken, düşmelere bağlı ölümler her yıl artış gösteriyor. Aile hekimliği sisteminin benzer bir iş yükü baskısı altında olduğu Türkiye'de, önleyici sağlık hizmetlerinin ihmal edilmesi, sağlık harcamalarını artırabilir. Türkiye'nin sağlık politikalarında, yaşlı bakımı ve düşme önleme stratejilerine ağırlık vermesi, hem toplum sağlığı hem de kamu maliyesi açısından kritik öneme sahip.
