İngiltere'nin sol eğilimli Yeşil Partisi, Pazar günü düzenlenen yıllık kongresinde Siyonizm'i ırkçılık olarak tanımlayan bir kararı oy çokluğuyla kabul etti. Karar, İngiliz Yahudi kuruluşları ve İsrail hükümetinden sert tepki gördü. Partinin 650 sandalyeli Avam Kamarası'nda beş milletvekili bulunuyor ve son dönemde anketlerde yükselişte olan parti, bu kararla Orta Doğu politikasında tartışmalı bir çizgiye savrulmuş oldu.
Kararın arka planı ve partinin yükselişi
Yeşil Parti, son yıllarda özellikle genç seçmen ve çevre aktivistleri arasında artan bir destek kazanmış durumda. Ancak parti içindeki Filistin yanlısı kanadın etkisi, kongre kararlarına yansımaya başladı. Pazar günü kabul edilen karar, partinin resmi politikası olarak Siyonizm'in ırkçılık olduğunu kabul ediyor. Bu, İngiliz siyasi tarihinde bir ana akım partinin aldığı en radikal Filistin yanlısı kararlardan biri olarak kaydedildi. Karar metninde, Filistinlilere yönelik sistematik ayrımcılık ve apartheid suçlamalarına atıfta bulunulduğu öğrenildi. Kararın oylanması sırasında kongre salonunda zaman zaman gergin anlar yaşandığı, bazı delegelerin karşı çıktığı ancak sonuçta büyük çoğunlukla kabul edildiği belirtiliyor.
İngiliz Yahudi temsilcilikleri, kararın Yahudi halkının kendi kaderini tayin hakkını hedef aldığını savunarak tepki gösterdi. İngiltere Hahambaşı ve Yahudi Cemaati Temsil Kurulu (Board of Deputies), kararı "Yahudi düşmanlığını meşrulaştırma girişimi" olarak nitelendirdi. İsrail hükümeti ise kararı kınayan bir açıklama yayınlayarak, bunun antisemitizmin yeni bir tezahürü olduğunu öne sürdü.
Uluslararası boyut ve olası yansımalar
Bu karar, yalnızca İngiltere'de değil, Avrupa genelinde yükselen Filistin yanlısı hareketlerin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Avrupa'da birçok sol ve yeşil parti, İsrail karşıtı söylemi son yıllarda daha yüksek sesle dile getiriyor. Özellikle 2023'ten bu yana Gazze'de yaşanan çatışmalar, Avrupa kamuoyunda İsrail'e yönelik eleştirileri artırmış durumda. Ancak "Siyonizm ırkçılıktır" ifadesi, 1975'te BM Genel Kurulu'nda kabul edilen ve 1991'de geri çekilen bir kararı hatırlatıyor. Bu yönüyle karar, sembolik olarak uluslararası hukukta tartışmalı bir döneme atıf yapıyor.
İngiliz ana akım siyasetinde İşçi Partisi ve Muhafazakâr Parti, karara mesafeli durdu. İşçi Partisi lideri, partisinin Siyonizm'i ırkçılık olarak tanımlamadığını açıkladı. Yeşil Parti'nin bu kararı, önümüzdeki seçimlerde partinin İslamofobi ve antisemitizm tartışmalarıyla anılmasına yol açabilir. Parti içinde de bir kesim, kararın partinin asıl gündemi olan iklim ve çevre politikalarından sapma anlamına geldiğini savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin meselesinde uzun süredir İsrail karşıtı bir çizgi izliyor ve iki devletli çözümü savunuyor. İngiltere Yeşil Partisi'nin kararı, Batı Avrupa'da İsrail'e yönelik eleştirilerin arttığını göstermesi bakımından Türkiye'nin diplomatik pozisyonunu güçlendirebilir. Ancak kararın antisemitizm tartışmalarını alevlendirmesi, Türkiye'nin Batı ile ilişkilerinde hassasiyet yaratabilir. Türkiye, Filistin davasına desteğini sürdürürken, artan antisemitizm suçlamalarından kaçınmak için dengeli bir söylem geliştirmek durumunda. Ayrıca İngiltere'deki Türk toplumu ve Yahudi cemaati arasındaki ilişkiler açısından da dikkatle izlenmesi gereken bir gelişme.
