İngiltere'nin yeni Başbakanı Keir Starmer, ülkeyi uzun süredir sarsan ekonomik ve siyasi krizlerin ortasında iktidara geldi. Ancak pek çok gözlemci, Starmer'ın seçim vaatlerini gerçekleştirip gerçekleştiremeyeceği konusunda şüpheci. İşçi Partisi lideri olarak merkez sol bir duruş sergileyen Starmer, sağlık sisteminden altyapıya kadar köklü değişiklikler vaat ediyor, ancak bütçe kısıtlamaları ve Brexit sonrası belirsizlikler bunu zorlaştırıyor.
Gelişmenin Arka Planı
Starmer, Boris Johnson'ın skandallarla dolu dönemi ve Liz Truss'ın kısa süreli başbakanlığının ardından göreve geldi. Johnson'ın 'Partygate' skandalı ve Truss'ın bütçe krizinin yarattığı güven kaybı, yeni başbakana reform yapma fırsatı verse de, atacağı adımlar yakından izleniyor. Ekonomistler, İngiltere'nin yüksek enflasyon, durgunluk riski ve kamu hizmetlerindeki aksaklıklarla boğuştuğunu belirtiyor. Starmer, bu sorunları çözmek için 'yeşil sanayi devrimi', konut yatırımları ve sağlık sisteminde reform gibi büyük projeler öne sürdü, ancak bunların finansmanı henüz net değil. İş dünyası, başbakanın vergi politikaları konusunda endişeli; özellikle şirket vergilerini artırma planı yatırımcıları tedirgin ediyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Starmer'ın politikaları sadece İngiltere'yi değil, aynı zamanda Avrupa ve küresel istikrarı da etkileyebilir. Brexit sonrası Avrupa Birliği ile ilişkileri yeniden düzenleme sözü veren başbakan, ticaret anlaşmalarını iyileştirmeyi hedefliyor. Ancak AB ile ilişkilerde gerginlikler sürerken, Starmer'ın 'Brexit' karşıtı geçmişi, muhafazakâr kesimin tepkisini çekiyor. Küresel ölçekte İngiltere, Ukrayna savaşı ve Çin'in yükselişi gibi krizlerde Batı ittifakında kilit bir rol oynuyor. Starmer, NATO'ya bağlılığını vurgulasa da, savunma harcamalarını artırma vaadi bütçe kısıtlamalarıyla çelişiyor. Ekonomik darboğaz, enerji krizi ve iklim hedefleri arasında denge kurmak zorunda olan başbakan, Brexit sonrası ticaret anlaşmalarını güçlendirip küresel tedarik zincirlerinde İngiltere'nin konumunu sağlamlaştırmak istiyor. Ancak hem AB hem de ABD ile ilişkilerde belirsizlikler devam ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki siyasi ve ekonomik gelişmeler Türkiye'yi doğrudan etkilemekle birlikte, dolaylı sonuçlar doğurabilir. İngiltere, Türkiye'nin önemli ticaret ortakları arasında yer alıyor; Brexit sonrası iki ülke arasında Serbest Ticaret Anlaşması imzalanmıştı. Starmer'ın ekonomi politikaları ve AB ile yakınlaşma çabaları, bu anlaşmanın kapsamını genişletebilir veya revize edilmesine yol açabilir. Ayrıca, İngiltere'nin savunma sanayiinde Türkiye ile iş birliği, özellikle savunma ihracatı açısından kritik. Starmer'ın savunma harcamalarına yönelik tutumu, Türk savunma şirketleri için yeni fırsatlar veya riskler yaratabilir. Küresel piyasalardaki dalgalanmalar, Türkiye'nin finansal istikrarını da etkileme potansiyeline sahip. Bu nedenle Ankara, Starmer'ın büyük reformları hayata geçirip geçiremeyeceğini yakından takip etmeli.
