Birleşik Krallık'ta aşırı sağ siyasette yeni bir oyuncu sahneye çıktı. 'Restore Britain' (Britanya'yı Yeniden İnşa Et) adlı parti, yayımladığı seçim bildirgesinde 'en iddialı kitlesel sınır dışı programını' uygulayacağını vaat ederek, Nigel Farage liderliğindeki Reform UK partisine doğrudan meydan okuyor. Restore'un bu hamlesi, ülkede göçmen karşıtı söylemlerin giderek daha da radikalleştiği bir dönemde geliyor ve muhafazakâr seçmen tabanında bir bölünme potansiyeli taşıyor.
Restore Britain'ın Vaatleri ve Politika Önerileri
Parti lideri Robin Tilbrook tarafından açıklanan bildirge, İngiltere'nin AB'den ayrılmasından (Brexit) bu yana yaşanan siyasi ve ekonomik sorunların çözümü için radikal önlemler içeriyor. En dikkat çekici madde, 'yasadışı göçmenlerin yanı sıra, ülkeye yasal yollarla girmiş ancak entegre olamamış kişilerin de sınır dışı edilmesini' öngören plan. Restore, bu kapsamda yılda 100 bin kişinin sınır dışı edilmesini hedefliyor.
Partinin diğer vaatleri arasında, İngiltere'nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nden çekilmesi, tüm yabancı mahkumların derhal sınır dışı edilmesi, ulusal kimlik kartı sisteminin getirilmesi ve İngiliz kültürünün korunması adına okullarda zorunlu vatanseverlik eğitimi verilmesi yer alıyor. Ekonomi alanında ise, Brexit sonrası kaybedilen ticari avantajları geri kazanmak için korumacı politikalar öngörülüyor.
Restore'un bu söylemleri, özellikle işçi sınıfı kökenli, Brexit yanlısı seçmenler arasında karşılık bulmayı hedefliyor. Zira bu kesim, mevcut hükümetin ve ana akım muhafazakâr partinin göç konusunda yeterince sert davranmadığını düşünüyor.
Nigel Farage'ın Reform Partisi ile Rekabet
Restore Britain'ın en büyük rakibi, kuşkusuz Brexit'in mimarlarından Nigel Farage'ın liderliğini yaptığı Reform UK. Reform UK, 2019 genel seçimlerinde oyların %2'sini almışken, son anketlerde %10 civarına yükselmiş durumda. Ancak Restore'un devreye girmesiyle birlikte, aşırı sağ oyların bölünebileceği ve her iki partinin de milletvekili çıkarma şansını azaltabileceği yorumları yapılıyor.
Uzmanlara göre, Restore'un söylemleri Reform'dan bile daha sert. Örneğin Farage, sınır dışı konusunda daha temkinli bir dil kullanırken, Restore açıkça 'kitlesel sınır dışı' ifadesini kullanıyor. Bu durum, seçmenlerin kafasında bir kafa karışıklığı yaratabilir; ancak aynı zamanda konvansiyonel sağdan sıkılan seçmenleri Restore'a yönlendirebilir.
Her iki parti de, Başbakan Rishi Sunak liderliğindeki Muhafazakâr Parti'nin göç politikalarını yetersiz buluyor. Özellikle Ruanda ile yapılan sığınmacı anlaşmasının yavaş işlemesi ve Manş Denizi'ni geçen düzensiz göçmen sayısının artması, bu partilerin popülaritesini artıran faktörler arasında.
Birleşik Krallık Siyasetindeki Olası Etkileri
Restore'un beklenen etkisi, sadece aşırı sağ oyları bölmekle sınırlı kalmayabilir. Uzmanlar, partinin özellikle İngiltere'nin doğu ve kırsal kesimlerinde güçlü olabileceğini öngörüyor. 2024 genel seçimlerinde Restore'un, Muhafazakâr Parti'nin bazı kıl payı kazandığı seçim bölgelerinde 'spoiler' etkisi yaratarak İşçi Partisi'nin işine yarayabileceği belirtiliyor.
Öte yandan, Restore'un ideolojik duruşu, Birleşik Krallık'ta yükselen İslam karşıtlığı ve yabancı düşmanlığı ile de paralellik gösteriyor. Parti, 'Britanya değerlerini' koruma adına, kültürel çeşitliliği hedef alan söylemler geliştiriyor. Bu durum, toplumsal kutuplaşmayı daha da derinleştirebilir.
Önümüzdeki aylarda Restore'un yerel örgütlenme ve aday belirleme çalışmaları hızlanacak. Partinin ne kadar oy alabileceği, büyük ölçüde medyanın ilgisine ve seçmenlerin mevcut partilere duyduğu öfkenin boyutuna bağlı olacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Birleşik Krallık'ta aşırı sağın yükselişi, Türkiye'yi dolaylı olarak etkileyebilecek bir gelişmedir. Zira bu partiler, genellikle Türkiye'nin AB üyeliğine karşı çıkmakta ve sığınmacı politikalarını sert bir dille eleştirmektedir. Restore'un kitlesel sınır dışı vaadi, özellikle Birleşik Krallık'ta yaşayan Türk ve Kürt kökenli göçmenler arasında tedirginlik yaratabilir. Ayrıca, bu tür söylemler, Avrupa genelinde göçmen karşıtı dalgayı güçlendirerek Türkiye'nin AB ile ilişkilerinde yeni zorluklar doğurabilir. Bununla birlikte, Restore'un bugünkü haliyle iktidar olma potansiyeli düşük olduğundan, kısa vadede Türkiye'ye yönelik somut bir tehdit oluşturması beklenmemelidir. Ancak Avrupa'da aşırı sağın yükselişi, Türk dış politikasının bu akımları yakından izlemesini gerektirmektedir.
