Londra, 20 Ekim (Reuters) - İngiltere Savunma Bakanlığı Salı günü yaptığı açıklamada, Kraliyet Hava Kuvvetleri'ne (RAF) ait Typhoon savaş uçaklarının Suudi Arabistan'ın şehirlerini ve kritik ulusal altyapısını Husilerin hava saldırılarından korumak amacıyla savunma görevleri icra edeceğini bildirdi. Bakanlık, uçakların bölgede konuşlandırılacağını ve yalnızca savunma amaçlı kullanılacağını vurguladı.
Gelişmenin arka planı
İngiltere'nin bu kararı, Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyonun Yemen'deki Husi isyancılara yönelik operasyonlarının ardından bölgede artan gerginlik ortamında alındı. Husi güçleri, son aylarda Suudi Arabistan'ın güney bölgelerine ve kritik petrol tesislerine yönelik insansız hava aracı (İHA) ve füze saldırılarını yoğunlaştırmıştı. Özellikle 2019 yılında Suudi Aramco'ya ait Abqaiq ve Khurais tesislerine düzenlenen ve küresel petrol arzını sarsan saldırılar, Riyad yönetiminin hava savunma kapasitesini güçlendirme arayışını hızlandırdı.
İngiltere Savunma Bakanlığı, Typhoon jetlerinin "savunma misyonları" kapsamında Suudi şehirlerini ve kritik altyapıyı koruyacağını, saldırı görevlerinde yer almayacağını belirtti. Bakanlık sözcüsü, bu adımın iki ülke arasındaki uzun süreli savunma işbirliği çerçevesinde atıldığını ve Suudi Arabistan'ın meşru müdafaa hakkını desteklediğini ifade etti. İngiltere, daha önce de Suudi Arabistan'a silah satışı ve eğitim desteği sağlamış, ancak Yemen savaşındaki rolü nedeniyle insan hakları örgütlerinin eleştirilerine maruz kalmıştı.
Uzmanlar, İngiltere'nin bu hamlesini Körfez'deki güvenlik taahhütlerini pekiştirme ve İran destekli Husi tehdidine karşı müttefiklerini koruma çabası olarak yorumluyor. Aynı zamanda bu karar, Birleşik Krallık'ın Brexit sonrası küresel savunma ve güvenlik politikasında daha aktif bir rol üstlenme isteğinin bir yansıması olarak da değerlendiriliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İngiltere'nin Suudi Arabistan semalarında savunma uçuşları yapması, Yemen krizinin bölgesel güvenlik dinamiklerini doğrudan etkiliyor. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve diğer Körfez ülkeleri, Husi saldırılarına karşı hava savunma sistemlerini güçlendirmek için Batılı müttefiklerden destek arıyor. İngiltere'nin Typhoonları, Suudi Arabistan'ın elindeki Patriot ve diğer hava savunma sistemlerine ek bir katman sağlayacak.
Öte yandan, bu gelişme İngiltere'nin Orta Doğu'daki askeri varlığını artırması olarak da okunabilir. Londra, bölgede artan İran etkisine ve Husi tehdidine karşı Körfez müttefiklerine güvence vermeye çalışıyor. Ancak bu adım, İngiltere'nin Yemen savaşındaki sorumluluğu konusundaki tartışmaları da yeniden alevlendirebilir. İnsan hakları örgütleri, Suudi Arabistan'a verilen askeri desteğin Yemen'deki sivil kayıpları artırdığını savunuyor.
Küresel petrol piyasaları açısından, Suudi Arabistan'ın kritik altyapısının korunması, arz güvenliği açısından önem taşıyor. Husi saldırılarının petrol tesislerini hedef alması, dünya petrol fiyatlarında dalgalanmalara yol açabilir. İngiltere'nin savunma desteği, bu riski azaltmayı amaçlıyor. Ayrıca, ABD'nin bölgeden asker çekme eğiliminde olduğu bir dönemde İngiltere'nin üstlendiği rol, Batı'nın Körfez güvenliğine bağlılığını gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin Suudi Arabistan'a yönelik savunma uçuşları, Türkiye'nin bölgesel güvenlik dengeleri açısından dikkatle izlemesi gereken bir gelişme. Türkiye, Yemen krizinde siyasi çözümden yana tavır alırken, Körfez'deki istikrarın korunmasına önem veriyor. İngiltere'nin askeri varlığını artırması, bölgedeki güç dengesini etkileyebilir ve Türkiye'nin savunma ihracatı ile diplomatik girişimlerini de şekillendirebilir. Ayrıca, Husi saldırılarının küresel enerji arz güvenliğini tehdit etmesi, enerji ithalatçısı Türkiye için de risk oluşturuyor. Ankara, Körfez ülkeleriyle ilişkilerini geliştirirken bu tür Batılı askeri adımları dikkate almak durumunda.
