İngiltere Dışişleri Bakanlığı, geçtiğimiz hafta bir Rus insansız hava aracının (SİHA) NATO üyesi Romanya topraklarında bir konuta isabet etmesinin ardından Rusya'nın Londra Büyükelçisi'ni resmi olarak Dışişleri Bakanlığı'na çağırdı. Olay, Ukrayna savaşının yayılma riskini bir kez daha gündeme getirirken, NATO'nun doğu kanadındaki güvenlik endişelerini artırdı. İngiltere, saldırıyı kınayarak Moskova'yı sorumlu davranmaya çağırdı.
Gelişmenin arka planı
Rus yapımı Şahid-136 tipi dronun, Ukrayna'nın Tuna Nehri üzerindeki limanlarına yönelik bir saldırı sırasında Romanya sınırını geçerek Tulça bölgesindeki bir köyde patladığı bildirildi. Olayda can kaybı yaşanmazken, binada maddi hasar meydana geldi. NATO, olayı 'derhal soruşturduğunu' duyururken, Romanya Savunma Bakanlığı, sınır ihlalinin kasıtlı olmadığını ancak 'ciddi bir endişe kaynağı' olduğunu belirtti.
İngiltere Dışişleri Bakanı David Lammy, yaptığı açıklamada, 'Rusya'nın pervasız eylemleri NATO topraklarını doğrudan tehdit etmektedir. Büyükelçiye bu saldırının kabul edilemez olduğunu ve sorumluların hesap vereceğini ilettik' ifadelerini kullandı. Diplomatik kaynaklar, Londra'nın Moskova'ya verdiği nota ile benzer ihlallerin tekrarlanması halinde 'orantılı yaptırımların' gündeme gelebileceğini aktardı.
Bölgesel ve küresel boyut
Olay, Rusya-Ukrayna savaşının NATO sınırlarına sıçrama potansiyelini yeniden gündeme taşıdı. Romanya, savaş boyunca Ukrayna tahılının Karadeniz üzerinden ihracatında kritik bir transit ülke olarak öne çıkıyor. Rusya'nın Tuna limanlarına yönelik saldırıları, bölgedeki NATO varlığını da hedef alabilecek bir risk taşıyor. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg olayı 'ciddiyetle takip ettiklerini' ve müttefiklerin savunma pozisyonlarını güçlendirdiğini belirtti.
Bölgesel uzmanlar, bu tür 'sınır ihlallerinin' Moskova'nın NATO'yu test etme stratejisinin bir parçası olabileceğini yorumluyor. Öte yandan, Karadeniz'in güvenliği, hem enerji hatları hem de gıda tedariki açısından küresel önem taşıyor. Türkiye'nin arabuluculuğunda geçen yıl imzalanan ve Temmuz 2024'te sona eren Karadeniz Tahıl Koridoru anlaşmasının yeniden canlandırılması için diplomatik çabalar sürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Karadeniz'deki bu gerginlik, Türkiye'nin hem Montrö Sözleşmesi hem de NATO üyeliği kapsamında dikkatle takip ettiği bir gelişme. Romanya'ya yönelik dron saldırısı, Karadeniz'deki güvenlik mimarisini doğrudan etkiliyor. Türkiye, bölgede istikrarı korumak ve çatışmanın yayılmasını önlemek için hem Rusya hem de Ukrayna ile diplomatik kanalları açık tutuyor. Ayrıca, Türkiye'nin Tuna Nehri üzerinden Romanya'ya uzanan ticaret yolları, bu tür olaylardan etkilenebilecek potansiyele sahip. Ankara, NATO'nun doğu kanadındaki varlığını artırma yönünde gelebilecek taleplere karşı dikkatli bir denge politikası izleyecektir.
