İngiltere'de popülist sağ partilerden Reform UK'nin lider yardımcısı Richard Tice, parlamentodaki etik kuralları ihlal ettiği şüphesiyle resmi soruşturma başlatıldı. Parlamento Standartlar Komiserliği, Tice'ın milletvekilliği sırasında bir menfaati beyan etmemiş olabileceğini duyurdu. Bu gelişme, partinin ana muhalefet konumuna yükselme çabalarının gölgelenmesine yol açtı. Soruşturmanın ne zaman sonuçlanacağı henüz bilinmezken, Tice suçlamaları reddetti.
Gelişmenin arka planı
Richard Tice, 2019'da Brexit Partisi'nin Avrupa Parlamentosu milletvekili olarak siyasete atıldı. Daha sonra Reform UK'nin kurucuları arasında yer aldı ve partinin 2024 genel seçimlerindeki başarısında önemli rol oynadı. Parti, seçimde yüzde 14'e yakın oy alarak üçüncü parti konumuna yükseldi. Tice, aynı yıl yapılan ara seçimde Boston ve Skegness milletvekili seçildi.
Parlamento Standartlar Komiserliği'nin internet sitesinde yer alan açıklamada, Tice'ın bir menfaati beyan etmemesinin 'makul bir şüphe' oluşturduğu belirtildi. Konuyla ilgili ayrıntıların gizlilik nedeniyle paylaşılmadığı öğrenildi. Tice ise yaptığı açıklamada, hakkındaki iddiaların 'asılsız' olduğunu ve soruşturmanın siyasi amaçlı yürütüldüğünü iddia etti.
Uzmanlar, bu soruşturmanın Reform UK'nin imajına zarar verebileceğini belirtiyor. Parti, son dönemde göçmen karşıtı söylemleri ve popülist politikalarıyla dikkat çekiyor. Ana muhalefetteki Muhafazakar Parti'ye meydan okuyan Reform UK'nin oy oranı, son anketlere göre yüzde 20'lerin üzerinde seyrediyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu soruşturma, Avrupa genelinde yükselen sağ popülist partilerin etik tartışmalarıyla karşılaştığı bir dönemde yaşanıyor. Fransa'da Marine Le Pen'in partisi Ulusal Birlik, İtalya'da Giorgia Meloni'nin İtalya'nın Kardeşleri ve Almanya'da AfD gibi partiler benzer suçlamalarla gündeme gelmişti. Uzmanlar, bu durumun sağ popülist partilerin 'sistem karşıtı' imajını zayıflattığı yorumunu yapıyor.
İngiltere'deki etik kurallar, milletvekillerinin her türlü mali menfaati zamanında ve eksiksiz beyan etmesini zorunlu kılıyor. İhlal durumunda milletvekilinin meclisten uzaklaştırılmasına veya partiden ihracına varan yaptırımlar uygulanabiliyor. Bu tür soruşturmalar, seçim dönemlerinde siyasi partilerin zor durumda bırakılması amacıyla da zaman zaman gündeme getiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Reform UK, İngiltere'de Türkiye karşıtı söylemleriyle bilinen bir parti olmasa da, popülist sağ partilerin Avrupa genelinde yükselişi Türkiye-AB ilişkilerinde belirsizlik yaratıyor. Bu partilerin çoğu göçmen karşıtı ve İslamofobik söylemleriyle Türkiye'nin AB üyelik sürecine ve Türk toplumuna yönelik olumsuz tutumlar sergiliyor. Reform UK'nin etik soruşturması, bu partilerin iç siyasetteki kırılganlığını gösterse de, Türkiye'nin Avrupa'daki imajına yönelik tehditler devam ediyor. Türkiye'nin bu partilerin yükselişine karşı daha etkili bir diplomasi yürütmesi gerektiği düşünülüyor.
