İngiltere'de öğrenme güçlüğü çeken bireylere yönelik uzman hemşirelik hizmetlerinde yaşanan dramatik düşüş, ülke genelinde bir 'mutlak kriz' olarak tanımlanıyor. Kraliyet Hemşirelik Koleji (RCN), son on yılda bu alandaki uzman hemşire sayısının yüzde 30'dan fazla azaldığını ve yaklaşık 1,5 milyon savunmasız kişinin doğru bakımı alamadığını açıkladı. Sendika, öğrenme güçlüğü hemşireliği uzmanlığının 'sürekli olarak zayıflatıldığını' ve bu durumun hastalar, aileler ve sağlık sistemi üzerinde ciddi sonuçlar doğurduğunu vurguluyor.
Artan talep, azalan kaynaklar
RCN verilerine göre, İngiltere'deki öğrenme güçlüğü hemşirelerinin sayısı 2010'da 5.948 iken 2024'te 3.982'ye düştü. Bu düşüş, özellikle toplum ruh sağlığı ekiplerinde ve akut hastane ortamlarında kritik eksikliklere yol açtı. Uzman hemşireler, öğrenme güçlüğü olan bireylerin fiziksel ve zihinsel sağlık ihtiyaçlarını bütüncül bir yaklaşımla değerlendiriyor; ancak sayılarının yetersizliği nedeniyle birçok hasta yaşamı tehdit eden durumlarla karşı karşıya kalıyor.
RCN Genel Sekreteri Pat Cullen, yaptığı açıklamada 'Öğrenme güçlüğü hemşireliği, yıllardır ihmal edilen bir uzmanlık alanı. Personel eksikliği o kadar kritik ki, hastalar temel sağlık taramalarını bile olamıyor. Bu, sadece bir iş gücü sorunu değil, aynı zamanda bir insan hakları meselesi' ifadelerini kullandı. Sendika, hükümeti acilen bir iş gücü planı oluşturmaya ve öğrenme güçlüğü hemşireliği eğitimine yatırım yapmaya çağırıyor.
Öğrenme güçlüğü olan bireyler, genel nüfusa kıyasla daha yüksek oranda fiziksel hastalık ve erken ölüm riski taşıyor. Uzman hemşirelerin azalması, bu bireylerin sağlık hizmetlerine eşit erişimini daha da zorlaştırıyor. RCN raporuna göre, son beş yılda öğrenme güçlüğü olan kişilerin hastaneye yatış oranlarında artış görülürken, koruyucu sağlık hizmetlerine erişim oranlarında düşüş yaşandı.
Birleşik Krallık genelinde benzer tablo
Benzer sorunlar Birleşik Krallık'ın diğer bölgelerinde de yaşanıyor. İskoçya'da öğrenme güçlüğü hemşirelerinin sayısı son beş yılda yüzde 15 azalırken, Galler'de bu oran yüzde 20'yi buldu. Uzmanlar, Brexit sonrası hemşire göçündeki azalma ve pandeminin yarattığı ek yükün krizi derinleştirdiğini belirtiyor.
Sağlık Bakanlığı sözcüsü ise 'Öğrenme güçlüğü olan bireyler için hizmetleri iyileştirmek adına 2023'te yeni bir eylem planı başlattık. Uzman hemşirelerin eğitimi ve istihdamına yönelik yatırımlarımız sürüyor' açıklamasını yaptı ancak somut bir sayı veya hedef vermedi. RCN, hükümetin taahhütlerini yetersiz bulurken, acil adım atılmaması halinde krizin daha da büyüyeceği uyarısında bulunuyor.
Öğrenme güçlüğü hemşireliği, Birleşik Krallık genelinde tanınmış bir uzmanlık alanı olmasına rağmen, son yıllarda bütçe kesintileri ve yeniden yapılanma süreçlerinde göz ardı edildi. RCN, bu eğilimin tersine çevrilmesi için hükümet ve sağlık otoritelerine acil bir müdahale çağrısında bulunuyor. Sendikanın başlattığı kampanya, konunun kamuoyunda daha fazla görünürlük kazanmasını hedefliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Birleşik Krallık'taki bu kriz, gelişmiş sağlık sistemlerinde bile savunmasız gruplara yönelik hizmetlerin ne kadar kırılgan olabileceğini gösteriyor. Türkiye'de özel eğitim ve rehabilitasyon hizmetleri benzer bir insan gücü sıkıntısıyla karşı karşıya. Uzman hemşire ve terapist sayısındaki yetersizlik, engelli bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini kısıtlıyor. Küresel düzeyde, gelişmiş ülkelerin bu alandaki deneyimleri, Türkiye'nin kendi politikalarını gözden geçirmesi için önemli bir referans oluşturuyor. Özellikle BM Engelli Hakları Sözleşmesi'ne uyum sürecinde, bu tür krizlerin önlenmesi için sürdürülebilir iş gücü planlaması ve eğitim yatırımları kritik önem taşıyor.
