İngiltere'de hükümete danışmanlık yapan Aşılama ve Bağışıklama Ortak Komitesi (JCVI), 15 yaşındaki gençlere Menenjit B (menB) aşısının Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) tarafından ücretsiz sunulmasını tavsiye etti. Komite, daha önce bebeklik döneminde aşılanmamış olan gençlerin iki doz, bebekken bir doz almış olanların ise tek doz aşı ile korunmasını öngörüyor. Öneri, menenjit B'nin ölümcül olabilen ve ciddi sakatlıklara yol açabilen bir hastalık olması nedeniyle büyük önem taşıyor.
Arka Plan: Menenjit B Tehlikesi ve JCVI'nın Kararı
Menenjit B, Neisseria meningitidis bakterisinin neden olduğu, beyin ve omurilik zarlarının iltihaplanmasına yol açan, hızla ilerleyen ve tedavi edilmezse ölüme neden olabilen ciddi bir enfeksiyon. Özellikle bebekler, küçük çocuklar ve gençler risk altında. İngiltere'de 2015 yılından bu yana bebeklere rutin olarak uygulanan menB aşısı, hastalık oranlarını önemli ölçüde düşürdü. Ancak 2015 öncesi doğan gençler aşı kapsamı dışında kaldı. JCVI'nın bu tavsiyesi, bu yaş grubunda görülen vakaların artışı ve aşının etkinliğine dair verilerin güçlenmesi sonucu geldi. Aşının, gençlerde de yüksek koruma sağladığı ve salgınları önlemede kritik olduğu vurgulanıyor.
Hükümetin tavsiyeyi kabul etmesi halinde, uygulamanın 2025-2026 döneminde başlaması bekleniyor. NHS England, lojistik hazırlıkların tamamlanmasının ardından aşı programını duyuracak. Ayrıca, JCVI'nın önerisi, aşının 15 yaşında bir kez daha uygulanmasının yanı sıra, yüksek risk gruplarındaki gençler için ek dozları da kapsıyor.
Küresel Boyut ve Diğer Ülkelerdeki Uygulamalar
Menenjit B aşısı, dünyada sadece birkaç ülkede (İngiltere, Kanada, Avustralya, bazı Avrupa ülkeleri) rutin programlarda yer alıyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), menenjitin küresel bir tehdit olduğunu ve aşılamanın ölümleri önlemede en etkili yöntem olduğunu belirtiyor. İngiltere'nin bu adımı, diğer ülkeler için de örnek teşkil edebilir. Özellikle genç nüfusta menenjit B vakalarının arttığı ülkelerde, benzer aşı programlarının gündeme gelmesi bekleniyor. Ayrıca, bu karar, aşı karşıtlığıyla mücadelede bilimsel verilerin ve halk sağlığı önceliklerinin önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de menenjit B aşısı, Sağlık Bakanlığı'nın genişletilmiş bağışıklama programında yer almamakta olup, aileler tarafından ücretli olarak yaptırılabilmektedir. İngiltere'nin bu tavsiyesi, Türkiye'de de benzer bir tartışmanın başlamasına yol açabilir. Türkiye'de menenjit B vakalarına ilişkin güncel veriler sınırlı olmakla birlikte, özellikle genç nüfusta hastalığın risk oluşturduğu bilinmektedir. Bu gelişme, Türk sağlık otoritelerini aşının ulusal programa dahil edilmesi konusunda yeniden değerlendirme yapmaya itebilir. Ayrıca, aşıya erişimin artırılması ve halkın bilinçlendirilmesi, menenjite bağlı ölümlerin ve sakatlıkların önlenmesinde kritik öneme sahiptir.
