İngiltere devlet tahvilleri (gilts), Başbakan Andy Burnham'ın hükümetin mali kurallarında "herhangi bir esneklik" arayacağını açıklamasının ardından değer kaybetti. Bu açıklama, yeni yönetimin ülkenin zaten ağır olan borç yüküne yenilerini ekleyeceği endişelerini körükledi. Bugünkü işlemlerde 10 yıllık İngiliz tahvil faizi 12 baz puan artarak %4,85'e yükselirken, 30 yıllık tahvil faizi de 14 baz puanlık bir artışla %5,12'ye çıktı.
Burnham'ın Açıklamaları ve Piyasa Tepkisi
Başbakan Burnham, dün akşam yaptığı basın toplantısında, mevcut mali kuralların ekonomik büyümeyi engelleyebileceğini belirterek "Esneklik olmadan ne yatırım yapabiliriz ne de kamu hizmetlerini iyileştirebiliriz" dedi. Maliye Bakanlığı kaynakları, kuralların revize edilmesi için bir çalışma grubu kurulduğunu doğruladı. Piyasalar, Burnham'ın bu sözlerini, hükümetin bütçe disiplininden sapma işareti olarak yorumladı. İşlem hacmi normalin üç katına çıkarken, İngiliz sterlini de dolar karşısında %1,2 değer kaybederek 1,2350 seviyesine geriledi.
Analistler, Burnham'ın seçim öncesi verdiği mali disiplin sözlerini hatırlatırken, şimdiki tutumunun güven kaybına yol açtığını vurguluyor. Londra merkezli Investec Başekonomisti Philip Shaw, "Piyasalar net bir mesaj bekliyordu ancak Burnham'ın belirsizlik yaratan ifadeleri, İngiltere'nin kredi itibarına zarar verdi. Faizlerin yükselmesi, hükümetin borçlanma maliyetini artıracak ve bu da bütçe açığını daha da büyütecek" dedi.
Küresel Ekonomi ve Bölgesel Yansımaları
İngiltere'nin bu hamlesi, gelişmiş ülkelerin artan borç yükleriyle mücadele ettiği bir döneme denk geldi. Uluslararası Para Fonu (IMF), bu hafta yayımladığı Küresel Finansal İstikrar Raporu'nda, gelişmiş ekonomilerde kamu borçlarının GSYH'nin %120'sine ulaştığını ve bunun piyasalarda kırılganlık yarattığını belirtmişti. İngiltere'nin borç yükü şu anda GSYH'nin %98'i seviyesinde bulunuyor.
Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, bugün yaptığı açıklamada "Ülkelerin mali politikalarında şeffaflık ve öngörülebilirlik esastır" diyerek dolaylı bir uyarıda bulundu. Bu gelişmelerin, Avrupa genelinde tahvil piyasalarına da yansıması bekleniyor. İspanya ve İtalya tahvil faizleri de günü yükselişle kapattı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, küresel risk iştahının azaldığı bir dönemde, gelişmekte olan piyasalar için ek bir risk faktörü oluşturuyor. İngiltere gibi güvenli liman olarak görülen bir ülkenin mali disiplininde yaşanan belirsizlik, gelişmekte olan ülke tahvillerine olan ilgiyi azaltabilir. Türkiye gibi yüksek borçluluğa sahip ekonomiler için bu, dış finansman maliyetlerinin artması anlamına gelebilir. Ayrıca, İngiltere ile ticaret ve yatırım bağları olan Türk şirketleri, sterlindeki değer kaybından olumsuz etkilenebilir. Ancak, Türkiye'nin son dönemde uyguladığı sıkı para politikası, kırılganlıkları bir miktar azaltmış durumda.
