İngiltere hükümeti, lisanssız çevrimiçi kumarhanelerin spor kulüplerine sponsor olmasını yasaklamaya hazırlanıyor. Başbakanlık, özellikle Premier Lig takımlarıyla yapılan yüksek bütçeli anlaşmaların ardından sektörde denetim eksikliği olduğu gerekçesiyle kapsamlı bir istişare süreci başlatacak. Son olarak Everton Kulübü'nün Stake.com ile yaptığı sponsorluk anlaşması, Kumar Komisyonu'nun uyarılarına rağmen yürürlüğe girmiş, bu durum parlamentoda ve kamuoyunda tepki çekmişti.
Gelişmenin arka planı
İngiltere'de kumar reklamları ve sponsorlukları uzun süredir tartışma konusu. 2005 tarihli Kumar Yasası, çevrimiçi kumar platformlarının İngiltere'de ofisi olmasa bile spor sponsorluğu yapmasına izin veriyor. Bu boşluktan yararlanan Stake.com gibi Kıbrıs merkezli şirketler, İngiltere'de lisans almadan Premier Lig takımlarına sponsor olabiliyor. Everton ile yapılan anlaşma, kulübün formasında Stake logosunun yer almasını ve stadyumda reklam yapılmasını içeriyor. Kumar Komisyonu, bu tür şirketlerin İngiltere'de faaliyet göstermediği için denetlenemediğini belirtiyor.
Hükümetin 2023'te yayımladığı Kumar Reformu Beyaz Sayfası'nda lisanssız sponsorlukların yasaklanması öngörülmüştü ancak uygulama ertelenmişti. Bu gecikme, milletvekilleri ve bağımlılık karşıtı gruplar tarafından eleştirildi. Söz konusu istişare, yasa tasarısının önümüzdeki ay parlamentoya sunulmasıyla sonuçlanabilir.
Bölgesel ve küresel boyut
İngiltere, spor-kumar ilişkisinde düzenleyici önlemler konusunda Avustralya ve İtalya gibi ülkelerin gerisinde kalıyor. Avustralya'da 2018'den beri canlı spor yayınlarında kumar reklamları yasaklanırken, İtalya 2019'da tüm spor sponsorluklarını yasakladı. İngiltere'de ise Premier Lig takımlarının yarısına yakını kumar şirketleriyle anlaşmalı. Bu durum, gençler arasında kumar bağımlılığının artması endişesini de beraberinde getiriyor.
Küresel ölçekte, çevrimiçi kumar endüstrisinin vergilendirilmesi ve denetimi konusu giderek önem kazanıyor. İngiltere'nin atacağı adımlar, diğer Avrupa ülkeleri için de emsal teşkil edebilir. UEFA ise geçtiğimiz yıl kumar şirketlerinin sponsorluğuna kısıtlama getireceğini duyurmuş ancak henüz somut adım atmamıştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de kumar ve spor sponsorlukları 1996'da çıkan yasayla yasaklanmış olsa da, yurtdışı merkezli çevrimiçi platformlar Türk takımlarına sponsor olabiliyor. İngiltere'nin lisanssız kumarhanelere karşı alacağı önlemler, Türkiye'nin de benzer bir düzenleme yapması için örnek oluşturabilir. Ayrıca, Türk vatandaşlarının yurtdışı kumar sitelerine erişimi ve bu sitelerin vergilendirilmemesi sorunu var. İngiltere'deki gelişme, uluslararası işbirliği gerektiren bu alanda Türkiye'nin de harekete geçmesini teşvik edebilir. Ekonomik boyutuyla, yasadışı kumar gelirlerinin kayıt dışı ekonomiye etkisi de göz önünde bulundurulmalı.
