İngiliz bilim insanları, iklim değişikliği ve artan ticaret savaşları karşısında ülkenin gıda arzını daha dayanıklı hale getirebilecek yeni tarım ürünlerini araştırıyor. Bu ürünlerin başında ise nohut geliyor. İngiltere'de son yıllarda yaşanan kurak yazlar, Akdeniz ve Orta Doğu kökenli bu baklagilin ada ülkesinde yetiştirilebileceği umudunu artırdı.
Nohut Neden Gündemde?
Nohut, dünya genelinde özellikle Asya, Orta Doğu ve Akdeniz ülkelerinde yaygın olarak tüketilen bir baklagil. Humus, falafel gibi geleneksel yemeklerin ana maddesi olan nohut, aynı zamanda yüksek protein içeriğiyle et alternatifi olarak da öne çıkıyor. İngiltere'de nohut talebi son yıllarda vegan ve vejetaryen beslenmenin yaygınlaşmasıyla arttı. Ancak ülke, nohut ihtiyacının tamamını ithalatla karşılıyor. İklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkileri ve küresel tedarik zincirlerindeki kırılganlıklar, İngiltere'yi kendi kendine yeterlilik arayışına itiyor.
İngiltere'de tarımsal araştırmalar yapan kurumlar, nohutun farklı çeşitlerini ülke topraklarında denemeye başladı. Özellikle ülkenin güney ve doğu bölgelerinde, iklimin nohut yetiştiriciliğine daha uygun olabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, kuraklığa dayanıklı nohut çeşitlerinin geliştirilmesiyle İngiltere'nin bu alanda kendine yeterli hale gelebileceğini söylüyor. Son yıllarda yaşanan sıcak ve kurak yazlar, nohutun olgunlaşma süresi için ihtiyaç duyduğu sıcaklık ve düşük nem koşullarını sağlıyor. Bu durum, nohutun İngiltere'de ticari ölçekte yetiştirilebileceği yönündeki görüşleri güçlendiriyor.
İklim Değişikliği ve Ticaret Savaşları Baskısı
İngiltere, gıda güvenliği konusunda ciddi endişeler taşıyor. Ülke, mevcut durumda tükettiği gıdanın yaklaşık yarısını ithal ediyor. İklim değişikliği, kuraklıklar, sel felaketleri ve aşırı hava olayları, küresel tarım üretimini olumsuz etkiliyor. Ayrıca, Brexit sonrası ticaret anlaşmalarının belirsizliği ve ABD-Çin arasındaki ticaret savaşları gibi jeopolitik gerilimler, uluslararası tedarik zincirlerinde aksamalara yol açıyor. Bu koşullar, İngiltere'yi kendi tarımsal üretimini çeşitlendirmeye ve yerli üretimi artırmaya yöneltiyor.
Nohut, bu stratejinin bir parçası olarak öne çıkıyor. Baklagiller, azot bağlama özelliği sayesinde toprağı zenginleştiriyor ve kimyasal gübre ihtiyacını azaltıyor. Ayrıca, nohut gibi baklagillerin yetiştirilmesi, sera gazı emisyonlarını düşürmeye yardımcı oluyor. İngiltere'nin tarım politikaları, iklim hedefleri doğrultusunda sürdürülebilir üretimi teşvik ediyor. Hükümet, çiftçilere yeni ürünlere geçiş için destek sağlıyor. Araştırma kurumları, nohutun yanı sıra mercimek, kinoa gibi alternatif ürünleri de test ediyor.
Küresel Piyasada Nohut
Dünya nohut üretiminin büyük kısmı Hindistan, Avustralya, Myanmar, Etiyopya ve Türkiye gibi ülkelerde gerçekleşiyor. Hindistan, hem en büyük üretici hem de en büyük tüketici konumunda. Son yıllarda Hindistan'da yaşanan kuraklıklar ve üretim dalgalanmaları, küresel nohut fiyatlarında dalgalanmalara neden oldu. İngiltere'nin yerli üretime geçmesi, ithalat bağımlılığını azaltarak fiyat istikrarına katkı sağlayabilir. Ancak uzmanlar, İngiltere'de nohut üretiminin henüz başlangıç aşamasında olduğunu ve ticari ölçeğe ulaşmasının zaman alacağını belirtiyor.
Öte yandan, iklim değişikliği nedeniyle Akdeniz ve Orta Doğu'da tarımsal verimliliğin düşmesi, nohut gibi ürünlerin üretiminin kuzeye kaymasına yol açabilir. İngiltere'nin yanı sıra Almanya, Hollanda gibi ülkeler de benzer arayışlar içinde. Bu durum, uzun vadede küresel tarım haritasını değiştirebilir. İngiliz çiftçileri, nohutun yanı sıra soya, fasulye gibi protein kaynaklarına da yöneliyor. Ancak nohut, hem iklime uygunluğu hem de pazar talebi açısından umut verici bir seçenek olarak öne çıkıyor.
Araştırmalar, nohutun İngiltere'de hastalık ve zararlılara karşı da dayanıklı olabileceğini gösteriyor. Yine de bazı zorluklar var: Nohut, hasat döneminde aşırı yağışa karşı hassas. İngiltere'nin değişken hava koşulları, risk faktörü olarak duruyor. Bilim insanları, bu sorunları aşmak için ıslah çalışmaları yürütüyor. Önümüzdeki yıllarda, nohutun İngiliz tarımında kalıcı bir yer edinip edinemeyeceği netleşecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, dünyanın önde gelen nohut üreticilerinden biri. İngiltere'nin nohut üretimine başlaması, kısa vadede Türk ihracatını doğrudan tehdit etmiyor; ancak uzun vadede küresel arz ve fiyat dengelerini etkileyebilir. İklim değişikliği, Türkiye'de de tarımsal üretimi baskılıyor; kuraklık nohut verimini düşürebiliyor. İngiltere'nin bu alandaki Ar-Ge çalışmaları, Türkiye için bir fırsat olabilir: dayanıklı çeşitlerin geliştirilmesi ve tarımsal teknoloji iş birliği. Ayrıca, Türkiye'nin nohut ihracatında pazar çeşitlendirmesine gitmesi, olası talep kayıplarına karşı direnç sağlar. Gıda güvenliği ve sürdürülebilir tarım, her iki ülkenin de ortak gündemi.
