İngiltere hükümeti, 13 Temmuz Pazartesi günü İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) ve Tahran bağlantılı başka bir örgütü, İngiliz sokaklarında bir dizi antisemitik saldırının ardından yasaklama benzeri yetkiler kullanarak hedef aldı. Bu adım, Londra'nın devlet destekli tehditlerle mücadele kapsamında uygulamaya koyduğu yeni bir düzenlemenin parçası olarak dikkat çekiyor. İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, söz konusu grupların İngiltere'deki faaliyetlerinin kısıtlanacağı ve bu gruplarla bağlantılı kişilere yönelik yasal işlemlerin başlatılacağı belirtildi.
İngiltere'nin yeni yasaklama hamlesi ve gerekçeleri
İngiltere hükümeti, İran Devrim Muhafızları'nı ve İran bağlantılı diğer bir örgütü, ülkede artan antisemitik saldırıların ardından yasaklama yoluna gitti. Bu karar, İngiltere'nin devlet destekli tehditlere karşı kullanmak üzere geliştirdiği yasal bir mekanizma olan 'proscription benzeri yetkiler' çerçevesinde alındı. Daha önce terör örgütlerine yönelik kullanılan bu yöntem, ilk kez devlet aktörlerine uygulanıyor. Hükümet yetkilileri, İran'ın İngiltere'deki Yahudi toplumuna yönelik saldırıları finanse ettiğine veya teşvik ettiğine dair istihbarat raporlarına atıfta bulundu. Son aylarda Londra, Manchester ve Birmingham'da Yahudi ibadethanelerine ve bireylere yönelik saldırıların sayısında ciddi bir artış yaşanmıştı.
İçişleri Bakanı Priti Patel, yaptığı yazılı açıklamada, 'İngiltere'deki Yahudi toplumuna yönelik bu korkunç saldırıların arkasında İran'ın devlet destekli bir kampanyası olduğunu tespit ettik. Bu grupların faaliyetlerine izin vermeyeceğiz ve gereken tüm yasal adımları atacağız' ifadelerini kullandı. Karar kapsamında, İran Devrim Muhafızları'nın İngiltere'deki varlığı yasaklanırken, bağlantılı diğer gruba ait mülklerin dondurulması ve üyelerinin seyahat kısıtlamalarına tabi tutulması öngörülüyor.
Bölgesel ve küresel boyut: İran ile Batı arasında yeni bir kriz
Bu adım, İran ile Batılı ülkeler arasında zaten gergin olan ilişkileri daha da germe potansiyeli taşıyor. İran Devrim Muhafızları, ABD tarafından terör örgütü listesine alınmış durumda ancak Avrupa Birliği ülkeleri arasında doğrudan yasaklanması konusu tartışmalı. İngiltere'nin bu hamlesi, diğer Avrupa ülkelerine de örnek teşkil edebilir. Öte yandan, İran Dışişleri Bakanlığı konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak Tahran yönetiminin daha önce benzer adımlara sert tepki gösterdiği biliniyor. Analistler, İngiltere'nin bu kararının, İran'ın nükleer programıyla ilgili müzakerelerde elini güçlendirmeyi amaçlayan bir taktik olabileceğini değerlendiriyor. Ayrıca, Karayipler'deki bazı ülkelerin de İran bağlantılı grupların faaliyetlerine yönelik incelemeler başlatması, konunun küresel boyutta yankı bulduğunu gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin İran Devrim Muhafızları'na yönelik yasaklama kararı, Türkiye açısından birkaç açıdan önem taşıyor. İlk olarak, Türkiye ile İran arasında terörle mücadele alanında iş birliği mekanizmaları bulunuyor; ancak İran'ın bölgesel politikaları ve özellikle Suriye ile Irak'taki nüfuzu Ankara için güvenlik riskleri oluşturuyor. Bu yeni gelişme, Batı ile İran arasındaki gerilimin tırmanması halinde Türkiye'nin enerji ve ticaret bağlantılarını etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye'de faaliyet gösteren İran bağlantılı grupların durumu da yeniden gündeme gelebilir. Ankara'nın bu dosyayı yakından izlemesi, hem dış politikadaki dengeyi korumak hem de ulusal güvenlik çıkarlarını gözetmek açısından kritik öneme sahip.
