İngiltere, İran Devrim Muhafızları'nı (IRGC) resmen terör örgütü olarak listeleme kararı aldı. Londra yönetimi, Tahran destekli bu yapılanmanın İngiltere'deki Yahudi karşıtı saldırıların arkasında olduğunu iddia ediyor. Karar, hükümetin devlet destekli vekil gruplara karşı yeni yetkilerini ilk kez kullanması anlamına geliyor. Başbakan Keir Starmer, IRGC'nin faaliyetlerinin İngiltere'nin ulusal güvenliğine doğrudan tehdit oluşturduğunu belirtti. Yeni düzenleme, IRGC'ye bağlı kişi ve kuruluşların İngiltere'deki mal varlıklarının dondurulmasını ve ülkeye girişlerinin yasaklanmasını öngörüyor.
Kararın arka planı ve yeni yetkiler
İngiltere İçişleri Bakanlığı, yeni terörle mücadele yetkileri kapsamında IRGC'yi hedef alan ilk adımı attı. Bakanlık, bu kararın İran'ın İngiltere'deki istikrarsızlık çabalarına karşı bir caydırıcılık oluşturacağını savunuyor. Son aylarda İngiltere'de Yahudi toplumuna yönelik saldırıların arttığına dikkat çeken yetkililer, bu saldırıların IRGC tarafından yönlendirildiğini öne sürüyor. İngiltere istihbarat birimleri, İran'ın Avrupa genelinde muhaliflerine ve İsrail hedeflerine yönelik operasyonlar düzenlediğini tespit etmişti. İngiltere Dışişleri Bakanı David Lammy, 'İran'ın bu tür eylemleri kabul edilemez ve kararlılıkla yanıt veriyoruz' ifadelerini kullandı.
Yeni yetkiler, İngiltere hükümetine devlet destekli terörizmle mücadelede daha geniş bir yaptırım uygulama imkanı tanıyor. IRGC, 2019 yılında ABD tarafından terör örgütü listesine alınmıştı. İngiltere şimdiye kadar bu adımı atmamış, ancak İran'ın bölgedeki faaliyetleri nedeniyle baskı altında kalmıştı. Uzmanlar, bu kararın İngiltere-İran ilişkilerinde yeni bir krize yol açabileceğini belirtiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İngiltere'nin bu adımı, İran'ı uluslararası alanda daha da yalnızlaştırma potansiyeli taşıyor. Avrupa Birliği'nin İran'a yönelik tutumu ise daha temkinli. AB, İran nükleer anlaşmasının yeniden canlandırılması için çaba gösterirken, İngiltere'nin bu sert hamlesi ittifak içinde görüş ayrılıklarına yol açabilir. İran Dışişleri Bakanlığı, kararı kınayarak 'provokatif ve yasa dışı' olarak nitelendirdi. İran, misilleme olarak İngiltere'nin askeri ve diplomatik çıkarlarını hedef alabileceği sinyali verdi. Bölgede gerilim tırmanırken, İsrail ise İngiltere'nin kararını memnuniyetle karşıladı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 'Bu, teröre karşı mücadelede önemli bir adım' dedi. ABD ise uzun süredir müttefiklerine IRGC'yi terör listesine almaları çağrısı yapıyordu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin IRGC'yi terör listesine alması, Türkiye'nin İran'la olan hassas dengesini doğrudan etkileyebilir. Türkiye, İran'la ticaret ve enerji alanında iş birliği yaparken, Suriye ve Irak'ta farklı çıkarlara sahip. Bu karar, Türkiye'nin İran'la ilişkilerinde yeni bir baskı unsuru oluşturabilir. Öte yandan, Türkiye'nin IRGC'ye yönelik tutumu Batılı müttefikleriyle uyumlu değil; Ankara, PKK ile mücadelede İran'la iş birliğini sürdürüyor. Bölgesel düzeyde, İran'a yönelik yaptırımların artması Türkiye'nin komşu ülkelerle olan etkileşimini ve enerji güvenliğini etkileyebilir. Türkiye, bu süreçte Batı ile İran arasında denge politikası izlemek durumunda kalabilir.
