İngiltere'de yıllık enflasyon, mayıs ayında ekonomistlerin beklentilerinin aksine yüzde 2,8'de sabit kalarak Merkez Bankası'nın (BoE) İran savaşının fiyatlar üzerinde kalıcı bir etki yaratacağı yönündeki endişelerini bir nebze olsun dindirdi. Resmi verilere göre, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) nisandaki yüzde 2,8'lik seviyesini korudu. Piyasalar ise bu dönemde yüzde 3'e yakın bir artış bekliyordu. Veri, enflasyonun yüzde 2 hedefinin üzerinde seyretmeye devam ettiğini ancak savaş kaynaklı arz şoklarının geçici olduğuna işaret ediyor.
Gelişmenin arka planı
İngiltere İstatistik Ofisi (ONS) tarafından açıklanan verilere göre, enflasyonun beklentilerin altında kalmasında enerji fiyatlarındaki düşüş ve hizmet sektörü fiyatlarındaki yavaşlama etkili oldu. Özellikle benzin fiyatları mayısta bir önceki aya göre gerilerken, gıda fiyatlarındaki artış hızı da yavaşladı. Ancak konut kiraları ve sigorta primleri gibi kalemlerdeki yükseliş enflasyonu yukarı çekmeye devam etti.
BoE, geçtiğimiz aylarda İran savaşının küresel petrol arzını tehdit etmesi nedeniyle enflasyon beklentilerini yukarı yönlü revize etmişti. Savaşın başlamasıyla birlikte petrol fiyatları bir ara yüzde 20'ye yakın yükselmiş, ancak sonrasında OPEC+ ülkelerinin üretim artırımı kararlarıyla dengeye oturmuştu. Bugünkü veri, çatışmaların enflasyon üzerinde kalıcı bir baskı yaratmadığını göstererek BoE'nin faiz indirimi konusunda daha rahat hareket etmesine olanak tanıyabilir.
Bölgesel ve küresel boyut
İngiltere'nin enflasyon verisi, küresel ekonominin jeopolitik şoklara karşı direncini de yansıtıyor. Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve ABD Merkez Bankası (Fed) de benzer şekilde savaşın etkilerini yakından izliyor. Ancak İngiltere ekonomisi, yüksek enerji ithalatı ve Brexit sonrası ticaret maliyetleri nedeniyle özellikle kırılgan bir konumda. Mayıs ayı verisi, savaşın yarattığı belirsizliğin ekonomi üzerindeki etkisinin sınırlı kaldığına işaret etse de, uzmanlar çatışmaların tırmanması halinde risklerin devam ettiğini belirtiyor. Öte yandan sterlin, verinin ardından dolar karşısında hafif değer kazanırken, Londra Borsası'nda da alıcılı bir seyir izlendi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'de enflasyonun sabit kalması, küresel enerji fiyatlarındaki dengelenme eğilimini teyit etmesi açısından Türkiye için olumlu. Türkiye, petrol ve doğalgaz ithalatında fiyat istikrarına bağımlı olduğu için, İran savaşı kaynaklı arz endişelerinin hafiflemesi cari açık ve enflasyon üzerindeki baskıyı azaltabilir. Ayrıca BoE'nin faiz indirimi sinyali vermesi, gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımlarını destekleyerek Türk lirası varlıklarına dolaylı pozitif yansıyabilir. Ancak Türkiye'nin kendi enflasyon dinamikleri (iç talep, döviz kuru geçişkenliği) farklı olduğundan, doğrudan bir etki beklenmemelidir.
