İngiltere'de annelerin doğum sırasında ciddi yaralanmalarla karşılaşma riski hızla artıyor. Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS) verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla her 1000 doğumdan yaklaşık 31'inde şiddetli kanama veya üçüncü ve dördüncü derece perineal yırtıklar meydana geliyor. Bu oran, 2015'te 24,5 iken son on yılda yaklaşık yüzde 27 artış gösterdi. Uzmanlar, bu eğilimi 'ulusal kriz' olarak tanımlıyor ve doğum hizmetlerinde acil reform çağrısında bulunuyor.
Artan riskler ve uzman uyarıları
Kraliyet Ebe ve Jinekologlar Koleji verileri, özellikle büyük hastanelerde ve yoğun doğum servislerinde riskin daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlar, yaralanmaların çoğunun önlenebilir olduğunu ancak personel eksikliği, aşırı iş yükü ve yetersiz eğitim nedeniyle bu vakaların arttığını belirtiyor. Üçüncü derece yırtıklar, anal sfinkter kaslarının yaralanmasına, dördüncü derece yırtıklar ise rektal mukozanın da dahil olduğu daha ciddi hasarlara yol açabiliyor. Bu durum, annelerde uzun süreli inkontinans, kronik ağrı ve psikolojik travmaya neden olabiliyor. NHS'nin 2023 tarihli bir raporu, doğum yaralanmalarının yıllık maliyetinin 200 milyon sterlini bulduğunu tahmin ediyor.
Sistemik sorunlar ve çözüm arayışları
İngiltere'de doğum hizmetleri, yıllardır süregelen personel kriziyle karşı karşıya. Ebe sayısı 2017'den bu yana yüzde 10 azalırken, doğum sayısı sabit kaldı. Bu dengesizlik, özellikle gece vardiyalarında deneyimsiz personelin zorlu doğumlarla baş etmek zorunda kalmasına yol açıyor. Birmingham Üniversitesi'nden Profesör Sara Wickham, 'Doğum yaralanmalarındaki artış, sistemik bir başarısızlığın göstergesidir. Çözüm, daha fazla ebe istihdamı, sürekli eğitim ve doğum odalarında daha iyi ekipman sağlanmasından geçiyor.' diyor. Hükümet, 2026 yılına kadar 1.200 yeni ebe alımı yapmayı ve doğum kliniklerine 100 milyon sterlinlik ek yatırım sağlamayı planladığını açıkladı. Ancak uzmanlar, bu önlemlerin yetersiz olduğunu ve acil eylem gerektiğini vurguluyor.
Küresel boyut ve karşılaştırmalar
İngiltere'deki bu tablo, gelişmiş ülkeler arasında dikkat çekiyor. Kanada ve Avustralya gibi ülkelerde doğum yaralanma oranları son on yılda sabit kalırken, İngiltere'deki artış endişe yaratıyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, yüksek gelirli ülkelerde şiddetli perineal travma insidansı yüzde 1-3 arasında değişiyor. İngiltere'de bu oranın yüzde 3,1'e yükselmesi, sağlık sistemindeki yapısal sorunlara işaret ediyor. Bazı uzmanlar, artan obezite oranları ve ileri anne yaşının da risk faktörleri arasında olduğunu belirtiyor. Ancak bu faktörler tek başına artışı açıklamaya yetmiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki doğum yaralanmaları krizi, Türkiye için de önemli dersler barındırıyor. Türkiye'de sezaryen oranlarının yüksekliği ve doğum hizmetlerinde bölgesel eşitsizlikler benzer riskleri artırabilir. Sağlık Bakanlığı'nın doğumda kalite standartlarını iyileştirme çabaları, NHS deneyiminden faydalanabilir. Ayrıca, personel istihdamı ve eğitim politikalarının gözden geçirilmesi, Türkiye'de anne sağlığı göstergelerini olumlu etkileyebilir. Küresel bir perspektiften bakıldığında, doğum travmasının önlenmesine yönelik uluslararası kılavuzların Türkiye'de daha etkin uygulanması, anne ölümleri ve morbiditesini azaltmada kritik rol oynayabilir.
