İngiltere Başbakanı Keir Starmer, beklenmedik bir kararla görevinden istifa ettiğini açıkladı. Starmer'ın önümüzdeki haftalarda resmen ayrılması, İşçi Partisi'nin popüler belediye başkanı Andy Burnham'ın ülkenin on yıl içindeki yedinci başbakanı olmasının önünü açıyor. Bu gelişme, Britanya siyasetinde derin bir istikrarsızlık dönemine işaret ediyor.
Starmer'ın İstifasının Arka Planı ve Nedenleri
Keir Starmer, 2020 yılında İşçi Partisi lideri seçilmiş ve 2024 genel seçimlerinde partisini zafere taşıyarak başbakan olmuştu. Ancak görev süresi boyunca parti içi muhalefet ve düşük kamuoyu desteğiyle karşı karşıya kaldı. Özellikle sağlık sistemi reformu ve göç politikaları konusunda yaşanan anlaşmazlıklar, hükümetin işleyişini zorlaştırdı. Starmer, istifa açıklamasında "ülkenin yeni bir başlangıca ihtiyacı olduğunu" belirterek, partisinin birliği adına çekildiğini söyledi. İstifanın zamanlaması, Mart ayında açıklanacak bütçe görüşmeleri öncesinde siyasi belirsizliği artırdı.
Andy Burnham'ın başbakan olması, İngiltere'de siyasi bir deprem olarak nitelendiriliyor. Burnham, Manchester belediye başkanı olarak özellikle pandemi dönemindeki başarılı yönetimiyle tanınıyor. Merkezi hükümete karşı sık sık eleştirileriyle bilinen Burnham, İşçi Partisi'nin sol kanadının temsilcisi olarak görülüyor. Uzmanlar, Burnham'ın başbakanlığının ülkenin sosyal politikalarda daha ilerici bir döneme girmesine yol açabileceğini belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İngiltere'deki bu hızlı liderlik değişimi, ülkenin Avrupa Birliği ile ilişkileri ve küresel ticaret ortakları nezdindeki güvenilirliğini olumsuz etkileyebilir. Brexit sonrası dönemde istikrar arayan piyasalar, bu gelişmeyi endişeyle karşıladı. Sterlin, istifa haberinin ardından dolar karşısında değer kaybetti. Öte yandan Burnham'ın AB yanlısı söylemleri, Brüksel ile ilişkileri yeniden şekillendirebilir. Küresel ölçekte ise, İngiltere'nin NATO ve Birleşmiş Milletler gibi kurumlardaki rolü sorgulanmaya başlandı. Özellikle Ukrayna krizine verdiği destekle öne çıkan İngiltere'nin, yeni başbakanla bu politikayı sürdürüp sürdürmeyeceği merak konusu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki bu siyasi değişim, Türkiye-İngiltere ilişkileri açısından kısa vadede bir belirsizlik yaratabilir. İki ülke arasındaki ticaret hacmi ve savunma iş birlikleri, özellikle Brexit sonrası imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması ile güçlenmişti. Burnham'ın başbakan olması durumunda, Türkiye'nin AB üyeliği sürecine yönelik İngiliz desteğinin şekillenmesi beklenebilir. Ayrıca Burnham'ın sosyal politikalar vurgusu, Türkiye'deki reform süreçlerine dolaylı da olsa ilham verebilir. Ancak İngiltere'nin iç siyasi istikrarsızlığının, iki ülke arasındaki yatırım ve diplomatik temasları geçici olarak yavaşlatması olasıdır.