İngiltere'de siyasi dengeler sarsılıyor. Başbakan Keir Starmer'ın, partisi içinde artan muhalefet ve kamuoyu baskısı nedeniyle istifa etmeye hazırlandığı bildiriliyor. Siyasi kulislerde, bu hamlenin önümüzdeki haftalarda resmiyet kazanabileceği konuşuluyor. Starmer'ın yerine, Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham'ın geçmesine kesin gözüyle bakılıyor. Burnham, İşçi Partisi'nin popüler isimlerinden biri olarak öne çıkıyor ve Brexit sonrası dönemde ülkenin yedinci başbakanı olma yolunda ilerliyor.
Gelişmenin arka planı
Starmer, 2020'de Jeremy Corbyn'den boşalan İşçi Partisi liderliğini devralmış, 2024 seçimlerinde ise başbakanlık koltuğuna oturmuştu. Ancak kısa sürede artan enflasyon, sağlık hizmetlerindeki kriz ve göç politikalarındaki başarısızlık, partisi içinde huzursuzluğa yol açtı. Partinin sol kanadı, Starmer'ı merkez sağa kaymakla suçlarken, iş dünyası da ekonomik belirsizlikten şikayetçiydi. Brexit sonrası ticaret anlaşmalarının yetersiz kalması, İngiltere'nin AB ile ilişkilerini daha da karmaşık hale getirdi. Özellikle kuzey İngiltere'deki seçmenler, vaat edilen 'fırsatların' gerçekleşmediğini düşünüyor.
Starmer'ın istifa kararında, son günlerde yaşanan bir dizi skandalın da etkili olduğu belirtiliyor. Başbakanlık ofisinden sızdırılan belgeler, hükümetin bazı çevrelere ayrıcalıklı davrandığını ortaya koydu. Bunun üzerine muhalefet partileri gensoru önergesi vermeye hazırlanıyor. Ekonomistler, siyasi belirsizliğin sterlin üzerinde baskı yarattığını ve yatırımcı güvenini zedelediğini vurguluyor.
Bölgesel veya küresel boyut
İngiltere'deki bu siyasi kriz, yalnızca ada ülkesini değil, tüm Avrupa'yı etkileme potansiyeli taşıyor. Brexit sonrası kendine yeni bir rota çizmeye çalışan İngiltere, istikrarsız bir dönemden geçiyor. Andy Burnham'ın başbakan olması halinde, AB ile ilişkilerin yeniden canlandırılması bekleniyor. Burnham, daha önce yaptığı açıklamalarda, İngiltere'nin AB'ye tam üyelik olmasa da, gümrük birliğine geri dönmesi gerektiğini savunmuştu. Bu durum, Avrupa genelinde popülist hareketlerin yükseldiği bir dönemde, merkez sol bir hükümetin iktidara gelmesi anlamına gelebilir.
Küresel ölçekte ise, İngiltere'nin siyasi belirsizliği, özellikle ABD ve Çin ile olan ilişkilerini etkileyebilir. NATO içinde önemli bir rol oynayan İngiltere, istikrarsız bir dönemde ittifak içindeki konumunu zayıflatma riski taşıyor. Rusya-Ukrayna savaşı devam ederken, Batı'nın birliğinin sarsılması Moskova'nın işine yarayabilir. Bu nedenle, Starmer'ın istifası ve yeni liderlik, sadece İngiltere'nin değil, küresel güç dengelerinin de yeniden şekillenmesine neden olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki bu siyasi değişim, Türkiye açısından iki temel alanda önem taşıyor. İlk olarak, ticari ilişkiler: İngiltere, Türkiye'nin en büyük ticaret ortaklarından biri. Siyasi istikrarsızlık, iki ülke arasındaki ticaret hacmini olumsuz etkileyebilir. İkinci olarak, savunma sanayii: Türkiye ile İngiltere arasında özellikle savunma alanında işbirlikleri mevcut. Yeni hükümetin bu alandaki tutumu belirleyici olacak. Ayrıca, Burnham'ın AB yanlısı tutumu, Türkiye-AB ilişkilerinde İngiltere'nin olası bir arabuluculuk rolünü gündeme getirebilir. Ancak Türkiye'nin Kıbrıs ve Ege politikaları konusunda yeni hükümetle bir diyalog geliştirmesi zaman alabilir.
