İngiltere Rekabet ve Piyasalar Kurumu (CMA), Apple ve Google'ın mobil uygulama mağazaları üzerindeki "etkin düopolünü" kırmak için kapsamlı bir düzenleme paketi hazırlıyor. CMA'nın yayımladığı taslak raporda, geliştiricilerin kullanıcıları ödeme işlemleri için uygulama mağazalarından başka platformlara yönlendirmesine izin verilmesi gerektiği vurgulanıyor. Bu adım, dijital pazarda rekabeti artırmayı ve tüketicilere daha düşük fiyatlar sunmayı hedefliyor. CMA Başkanı Sarah Cardell, “Apple ve Google, mobil ekosistemde adeta birer bekçi gibi hareket ediyor. Bu durum, yeniliği engelliyor ve tüketicilere ek maliyetler getiriyor” dedi.
Düzenlemenin ayrıntıları ve sektörün tepkisi
CMA'nın önerdiği düzenlemeler, Apple'ın App Store ve Google'ın Play Store'una ilişkin bir dizi kuralı içeriyor. Bunlar arasında, geliştiricilerin uygulama içi satın alımlar için kendi ödeme sistemlerini kullanabilmesi ve kullanıcıları doğrudan web sitelerine yönlendirebilmesi yer alıyor. Ayrıca, uygulama mağazalarının geliştiricilere dayattığı yüzde 30'a varan komisyon oranlarının düşürülmesi de gündemde. CMA, taslak raporunda, “Mevcut uygulamalar, geliştiricilerin rekabet etmesini engelliyor ve tüketicilerin daha uygun fiyatlara erişmesini kısıtlıyor” ifadelerine yer verdi.
Teknoloji devleri ise CMA'nın önerilerine sert tepki gösterdi. Apple sözcüsü, “App Store, güvenli ve güvenilir bir platform sunuyor. Önerilen değişiklikler, kullanıcı gizliliğini ve güvenliğini tehlikeye atacak” dedi. Google ise, “Play Store, geliştiricilere geniş bir kitleye ulaşma imkânı tanıyor. Kurallarımız, tüm kullanıcılar için tutarlı bir deneyim sağlıyor” açıklamasını yaptı. Sektör analistleri ise bu düzenlemenin, Avrupa Birliği'nin Dijital Piyasalar Yasası (DMA) ile benzerlikler taşıdığını belirtiyor.
Küresel boyut ve benzer düzenlemeler
İngiltere'nin bu hamlesi, dünya genelinde teknoloji devlerine yönelik artan düzenleyici baskının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Avrupa Birliği, DMA kapsamında Apple ve Google'ın uygulama mağazaları üzerindeki hakimiyetini sınırlamak için adımlar atmıştı. ABD'de ise benzer bir yasa tasarısı, Kongre'de görüşülmeye devam ediyor. CMA'nın taslak raporu, sektörün önde gelen oyuncuları tarafından yakından takip ediliyor. Özellikle Epic Games gibi Apple ile hukuki mücadele içinde olan şirketler, bu gelişmeyi memnuniyetle karşıladı. Epic CEO'su Tim Sweeney, "CMA'nın bu adımı, dijital pazarlarda adil rekabetin sağlanması için önemli bir dönüm noktası" değerlendirmesini yaptı.
CMA, taslak raporla ilgili olarak 6 haftalık bir kamuoyu görüşü süreci başlatacağını duyurdu. Görüşlerin ardından nihai düzenleme metninin 2026 sonuna kadar yayımlanması bekleniyor. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi durumunda, Apple ve Google'ın iş modellerinde önemli değişiklikler yapması gerekebilir. Özellikle uygulama içi satın alımlardan elde ettikleri yüksek gelirlerin azalması, bu şirketlerin kârlılığını etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin Apple ve Google'a yönelik bu düzenleme girişimi, küresel teknoloji politikalarında önemli bir örnek teşkil ediyor. Türkiye'de de benzer bir rekabet sorunu yaşanmakta olup, Rekabet Kurumu daha önce Google'a yönelik soruşturmalar yürütmüştü. Bu gelişme, Türk düzenleyicilerine de dijital pazarlarda rekabeti artırmak için bir referans noktası sunabilir. Ayrıca, Türkiye'deki uygulama geliştiricileri, bu tür düzenlemelerin yerel pazarda da uygulanması halinde daha adil koşullarda faaliyet gösterebilir. Kısacası, İngiltere'nin adımı, küresel teknoloji düzenlemelerinde yeni bir dönemin habercisi olarak değerlendirilebilir.
