İngiltere Rekabet ve Piyasalar Kurumu (CMA), Apple ve Google'ın mobil uygulama mağazalarında alternatif ödeme sistemlerine izin verilmesi için kapsamlı bir düzenleme süreci başlattı. Teknoloji devlerinin uygulama içi satın alımlarda kendi ödeme sistemlerini zorunlu kılması ve yüksek komisyon oranları, CMA'nın harekete geçmesine neden oldu. Dünya genelinde benzer adımlar atılırken, İngiltere'nin bu hamlesi dijital pazarlarda rekabetin artırılması açısından kritik bir dönemeç olarak değerlendiriliyor.
Düzenlemenin arka planı ve kapsamı
CMA'nın yürüttüğü soruşturma, Apple'ın App Store ve Google'ın Play Store'unda uygulama geliştiricilerin kendi ödeme sistemlerini kullanmasının engellenmesini mercek altına alıyor. Şu anda Apple, uygulama içi satın alımlardan %30'a varan komisyon alırken, Google da benzer bir oran uyguluyor. CMA, bu durumun tüketiciler için daha yüksek fiyatlara ve daha az yeniliğe yol açtığını belirtiyor.
Düzenleme kapsamında, kullanıcıların uygulama içi ödemelerde kredi kartı, PayPal gibi alternatif yöntemleri kullanabilmesi hedefleniyor. Ayrıca, uygulama geliştiricilerin kullanıcıları doğrudan kendi web sitelerine yönlendirmesine izin verilmesi de gündemde. CMA, bu adımların tüketici refahını artıracağını ve küçük geliştiricilerin rekabet gücünü yükselteceğini savunuyor.
Küresel yankılar ve benzer düzenlemeler
İngiltere'nin bu adımı, Avrupa Birliği'nin Dijital Pazarlar Yasası (DMA) ile uyumlu bir çizgide ilerliyor. AB, DMA kapsamında Apple ve Google'ın uygulama mağazalarında rekabete aykırı uygulamalarına karşı önlemler almıştı. Güney Kore ise 2021'de benzer bir yasayı kabul ederek, uygulama mağazalarının alternatif ödeme sistemlerine izin vermesini zorunlu kılan ilk ülke olmuştu. ABD'de ise Epic Games ile Apple arasındaki antitröst davası, bu konuda önemli bir emsal teşkil ediyor.
CMA'nın kararı, yalnızca İngiltere'de değil, küresel çapta teknoloji devlerinin iş modellerini etkileyebilir. Apple ve Google, bu tür düzenlemelerin güvenlik riskleri oluşturacağını ve tüketicilerin kişisel verilerini tehlikeye atacağını öne sürüyor. Ancak düzenleyiciler, bu argümanların rekabeti engellemek için bir bahane olduğunu belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de Apple ve Google'ın uygulama mağazalarındaki yüksek komisyon oranları, yerli uygulama geliştiricileri olumsuz etkiliyor. İngiltere'deki bu düzenleme, Türkiye'de benzer bir adımın atılması için örnek teşkil edebilir. Rekabet Kurulu'nun dijital pazarlarla ilgili çalışmaları hız kazanmış durumda. Ayrıca, Türkiye'nin Avrupa Birliği ile uyum sürecinde DMA benzeri düzenlemelere yönelmesi, yerli girişimcilerin uluslararası pazarda rekabet gücünü artırabilir. Bu gelişme, küresel teknoloji devlerinin pazar hakimiyetinin kırılması açısından Türkiye için de stratejik bir öneme sahip.
