Carbon Brief'in haftalık iklim bülteni DeBriefed'in 5 Haziran 2026 tarihli sayısında, dünya genelinde iklim değişikliğiyle mücadelede öne çıkan üç gelişme ele alınıyor. İngiltere, 2040 yılına kadar karbon emisyonlarını 1990 seviyelerine kıyasla %81 oranında azaltma taahhüdünü açıklarken, ABD yönetimi okyanus araştırmalarına yönelik fonlamayı 'sökmeye' devam ediyor. Öte yandan Çin'de güneş enerjisi yatırımlarında beklenmedik bir durgunluk yaşanıyor. Bu haber, küresel iklim politikalarındaki farklı yönelimleri ve bunun Türkiye'ye olası etkilerini analiz ediyor.
İngiltere'nin Yeni İklim Hedefi: 2040'ta %81 Azaltım
İngiltere hükümeti, 2040 yılına kadar sera gazı emisyonlarını 1990 seviyelerine göre %81 oranında düşürmeyi planladığını duyurdu. Bu hedef, ülkenin 2050'de net sıfıra ulaşma yol haritasının bir parçası olarak görülüyor. İklim Değişikliği Komitesi'nin (CCC) tavsiyeleri doğrultusunda belirlenen bu oran, 2030 hedefi olan %68'in oldukça üzerinde. Enerji güvenliği ve sanayi dönüşümü gerekçesiyle açıklanan plan, rüzgar ve güneş enerjisi kapasitesinin dört katına çıkarılmasını, elektrikli araç satışlarının 2030'a kadar yasaklanmasını ve konutlarda doğalgaz kullanımının kademeli olarak sonlandırılmasını içeriyor. Muhalefet ve bazı çevre örgütleri, hedefin iddialı olduğunu ancak finansman ve altyapı yatırımlarının yeterli olmadığını belirtiyor. Uzmanlara göre, bu hedefin tutturulması Britanya'nın enerji ithalat bağımlılığını da azaltacak.
ABD'de Okyanus Araştırmaları Kısıtlanıyor
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi'ne (NOAA) ayrılan bütçenin önemli ölçüde azaltılması, bilim insanları arasında endişe yaratıyor. Biden yönetimi döneminde artırılan okyanus izleme programları, yeni bütçe kesintileriyle karşı karşıya. Özellikle deniz seviyesi yükselmesi, okyanus asitlenmesi ve deniz ekosistemlerinin izlenmesine yönelik projeler durdurulma aşamasında. Eski NOAA yetkilileri, bu kararın ABD'nin küresel iklim modellemelerindeki liderliğini zayıflatacağını ve Pasifik adaları gibi iklim değişikliğinden en çok etkilenen bölgeler için hayati veri akışını keseceğini savunuyor. Beyaz Saray, bütçe önceliklerini savunma ve sağlık gibi alanlara kaydırdığını belirtiyor. Bilim çevreleri ise okyanusların karbon yutakları ve hava sistemleri üzerindeki kritik rolüne dikkat çekerek bu kararın geri alınması çağrısı yapıyor.
Çin'de Güneş Enerjisinde Beklenmedik Durgunluk
Dünyanın en büyük güneş paneli üreticisi ve kurulumcusu olan Çin, 2025'in ilk yarısında güneş enerjisi yatırımlarında %15'lik bir düşüş kaydetti. Bu durum, küresel temiz enerji piyasalarında tedirginliğe yol açtı. Düşüşün başlıca nedenleri arasında, aşırı kapasiteye bağlı fiyat savaşları, şebeke bağlantı sorunları ve yerel yönetimlerin arazi tahsisinde yaşadığı zorluklar gösteriliyor. Çin hükümeti, büyük ölçekli güneş santrallerine yönelik teşvikleri azaltırken, kırsal alanlarda dağıtık üretimi desteklemeye başladı. Sektör temsilcileri, uzun vadede Çin'in güneş enerjisinde lider konumunu koruyacağını ancak bu durgunluğun fiyatları ve tedarik zincirini etkileyebileceğini ifade ediyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ise bu eğilimin küresel yenilenebilir enerji hedeflerini yavaşlatabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu üç gelişme, Türkiye'nin enerji ve iklim politikaları üzerinde dolaylı ama önemli etkilere sahip. İngiltere'nin 2040 hedefi, Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ile birleştiğinde, Türkiye'nin ihracat pazarlarında daha sıkı karbon standartlarıyla karşılaşacağını gösteriyor. ABD'nin okyanus araştırmalarını kısması, iklim değişikliğinin Akdeniz havzasındaki etkilerini izleme kapasitesini zayıflatabilir; bu da Türkiye'nin kıyı yönetimi ve su kaynakları planlamasını zorlaştırabilir. Çin'deki güneş enerjisi durgunluğu ise Türkiye'nin ithal güneş paneli fiyatlarını kısa vadede artırabilir. Ancak Türkiye, yerli güneş paneli üretimini artırarak bu riski dengeleyebilir. Özetle, bu küresel eğilimler Türkiye'nin yenilenebilir enerji dönüşümünü hızlandırması gerektiğini ortaya koyuyor.
