Yetmiş bir İngiliz milletvekili, Birleşik Krallık hükümetine, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Adalet Bakanı Yariv Levin hakkında yaptırım uygulanması çağrısında bulundu. Milletvekillerinin ortak yazılı önergesinde, Filistinli sivillerin İsrail gözetiminde “sistematik ve iyi belgelenmiş işkenceye” maruz kaldığı belirtildi. Sky News'in haberine göre, önerge çeşitli partilerden milletvekilleri tarafından imzalandı ve konunun Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi'ne taşınması da talep edildi.
İşkence iddiaları ve uluslararası hukuk
İngiliz milletvekillerinin önergesinde, Filistinli mahkumlara uygulanan işkencenin uluslararası hukuka aykırı olduğu ve İsrail'in bu eylemlerinin Cenevre Sözleşmeleri'ni ihlal ettiği vurgulandı. Önergede, Netanyahu ve Levin'in “bu suçların sorumluluğunu taşıdığı” ifade edildi. Milletvekilleri, Birleşik Krallık'ın insan hakları ihlallerine karşı duruşunu netleştirmesi ve faillere yönelik yaptırım uygulaması gerektiğini savundu.
Önerge metninde, Filistinli tutukluların maruz kaldığı fiziksel ve psikolojik işkence yöntemleri hakkında detaylı bilgiler yer alıyor. İnsan hakları örgütleri, İsrail hapishanelerinde binlerce Filistinlinin keyfi olarak gözaltına alındığını ve sorgu sırasında işkenceye tabi tutulduğunu rapor etmişti. Birleşmiş Milletler de daha önce yayımladığı raporlarda İsrail'in Filistinli mahkumlara yönelik muamelesini eleştirmişti.
Bölgesel ve küresel boyut
İngiltere'deki bu girişim, İsrail-Filistin çatışmasının uluslararası alanda giderek daha fazla yankı bulduğunu gösteriyor. Avrupa Birliği ve bazı Latin Amerika ülkeleri de daha önce İsrail'e yönelik yaptırım çağrılarında bulunmuştu. Ancak Birleşik Krallık gibi büyük bir Avrupa gücünün parlamenterlerinden gelen bu talep, İsrail hükümeti üzerinde baskı oluşturabilir.
İsrail ise bu tür iddiaları reddederek, güvenlik gerekçeleriyle hareket ettiğini savunuyor. Netanyahu hükümeti, uluslararası eleştirileri “antisemitizm” olarak nitelendirerek meşruiyetini korumaya çalışıyor. Bununla birlikte, İnsan Hakları İzleme Örgütü gibi sivil toplum kuruluşları, İsrail'in Filistinli mahkumlara yönelik uygulamalarının “savaş suçu” teşkil ettiğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail-Filistin meselesinde Filistin halkının yanında yer alan bir pozisyona sahiptir. İngiliz milletvekillerinin bu çağrısı, uluslararası kamuoyunda Filistin'e yönelik ihlallerin daha fazla görünür olmasına katkı sağlayabilir. Türkiye'nin BM ve diğer platformlarda Filistin haklarını savunması göz önüne alındığında, bu tür girişimler Türkiye'nin dış politika hedefleriyle örtüşmektedir. Öte yandan, yaptırımların uygulanması durumunda, Türkiye-İsrail ilişkileri daha da gerilebilir. Türkiye için önemli olan, bu sürecin bölgesel istikrara olumlu katkı yapması ve Filistinli sivillerin haklarının korunmasıdır.