Londra — İngiliz ordusu, artan maliyet baskıları nedeniyle yurt içinde konuşlu ve konuşlandırılmaya hazırlanmayan birliklere, temel olmayan eğitim tatbikatlarını durdurma talimatı verdi. Bir savunma yetkilisinin açıklamasına göre, karar acil bir maliyet tasarrufu önlemi olarak alındı ve operasyonel hazırlığı doğrudan etkileyen faaliyetler kapsam dışında tutuldu. Talimat, Kraliyet Donanması ve Kraliyet Hava Kuvvetleri'ni kapsamıyor; yalnızca İngiliz Ordusu'nun belirli birimlerini bağlıyor. Uygulama, Savunma Bakanlığı'nın bütçe açığını kapatma çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Maliyet Baskıları ve Bütçe Açığı
İngiltere Savunma Bakanlığı, son yıllarda artan enflasyon, enerji maliyetleri ve personel giderleriyle boğuşuyor. 2024 mali yılında savunma bütçesinde öngörülen açık, hükümetin ek fon sağlamaması halinde 5 milyar sterlini aşabilir. Bu açığı kapatmak için Bakanlık, çeşitli tasarruf tedbirlerini devreye aldı. Eğitim tatbikatlarının kısılması, bu tedbirlerin en son halkası. Bir savunma kaynağı, "Birliklerimizin temel görevlerini yerine getirmesini engellemeyecek şekilde ayarlamalar yapıyoruz" dedi. Ancak uzmanlar, eğitim eksikliğinin uzun vadede askeri etkinliği zayıflatabileceği uyarısında bulunuyor.
İngiliz Ordusu'nun eğitim programı, yıllık olarak planlanan ve birliklerin savaşa hazır olma seviyesini korumayı amaçlayan geniş kapsamlı tatbikatları içeriyor. Bu tatbikatlar arasında zırhlı birlik manevraları, piyade eğitimleri ve ortak operasyon tatbikatları yer alıyor. Durdurulan tatbikatların hangileri olduğu henüz netleşmedi, ancak "temel olmayan" ifadesi, acil konuşlandırma gerektirmeyen birliklerin rutin eğitimlerini kapsıyor. Karar, özellikle yurt içindeki garnizonlarda bulunan ve yakın zamanda yurt dışı göreve gönderilmeyecek birlikleri etkiliyor. Bu durum, ordunun genel hazırlık seviyesinde bir düşüşe yol açabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İngiltere, NATO'nun önemli bir üyesi ve Avrupa güvenliğinin kilit aktörlerinden biri. Ukrayna savaşı ve Orta Doğu'daki istikrarsızlık, İngiliz ordusunun operasyonel taleplerini artırmış durumda. Ayrıca ülke, NATO'nun doğu kanadında ve Baltık bölgesinde düzenli olarak tatbikatlara katılıyor. Eğitim kısıtlamaları, İngiltere'nin ittifak içindeki taahhütlerini yerine getirme kapasitesini sorgulatabilir. Öte yandan, Avrupa'daki diğer ordular da benzer bütçe sorunlarıyla karşı karşıya. Almanya ve Fransa, savunma harcamalarını artırma sözü vermiş olsa da, ekonomik yavaşlama bu hedefleri zorlaştırıyor.
İngiliz Ordusu'nun bu kararı, savunma harcamalarının siyasi bir tartışma konusu haline geldiği bir dönemde alındı. Muhalefet partileri, hükümeti savunmayı yeterince finanse etmemekle suçluyor. Savunma Bakanı, geçtiğimiz ay yaptığı açıklamada, "Önceliklerimizi gözden geçiriyoruz ve kaynakları en kritik alanlara yönlendiriyoruz" demişti. Ancak bu açıklama, ordunun moralini ve kamuoyundaki algıyı olumsuz etkileyebilir. Askeri uzmanlar, eğitim eksikliğinin savaş zamanındaki performansı doğrudan etkileyeceğini belirtiyor.
Uzun vadede, İngiltere'nin savunma bütçesindeki yapısal sorunlar devam ederse, ülkenin küresel askeri güç projeksiyonu zayıflayabilir. İngiliz Ordusu'nun mevcut personel sayısı son yıllarda azalma eğiliminde; 2023'te ordu mevcudu 76.000'in altına düştü. Eğitim kısıtlamaları, bu küçülen ordunun etkinliğini daha da sorgulatabilir. Ayrıca, İngiltere'nin AUKUS ve diğer uluslararası savunma iş birliklerindeki rolü, ordunun hazırlık seviyesine bağlı. Pasifik bölgesinde artan gerilim, İngiltere'nin deniz aşırı taahhütlerini genişletmesini gerektiriyor, ancak kaynaklar sınırlı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiliz Ordusu'nun eğitim tatbikatlarını kısması, NATO içindeki dengeler açısından Türkiye'yi dolaylı olarak etkiliyor. İngiltere, NATO'nun Avrupa kanadında önemli bir askeri güç; eğitim eksikliği ittifakın genel caydırıcılığını zayıflatabilir. Türkiye, NATO'nun güneydoğu kanadında kritik bir rol üstleniyor ve İngiltere ile savunma sanayii iş birliği bulunuyor. İngiliz savunma bütçesindeki kısıtlamalar, ortak tatbikatları ve projeleri olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Avrupa'daki savunma harcamalarının yetersizliği, Türkiye'nin kendi savunma yatırımlarını artırma gerekliliğini pekiştiriyor. Türkiye, son yıllarda savunma sanayiinde önemli atılımlar yaparak bağımsızlığını güçlendirdi; ancak NATO içindeki kolektif güvenlik için müttefiklerin kapasitesi de önemli. İngiltere'nin bu kararı, ittifak içinde daha adil bir yük paylaşımı tartışmalarını yeniden alevlendirebilir.
