Pakistan'da eski Başbakan İmran Han'ın binlerce destekçisi, cezaevinden serbest bırakılması talebiyle başkent İslamabad'a doğru yürüyüşe geçti. Yetkililer, kent girişlerini barikatlarla kapatarak güvenlik önlemlerini artırdı. Yürüyüş, ülke genelinde tansiyonu yükseltirken, hükümet destekçilerin kente girişini engellemek için geniş çaplı operasyon başlattı.
Gelişmenin Arka Planı
İmran Han, Nisan 2022'de güven oylamasıyla başbakanlıktan uzaklaştırılmasının ardından hakkında açılan çok sayıda davadan mahkûm edilerek cezaevine konuldu. Han'ın partisi Pakistan Adalet Hareketi (PTI), bu davaların siyasi motivasyonlu olduğunu savunuyor. Han, özellikle yolsuzluk ve devlet sırlarını ifşa etme suçlamalarıyla yargılandı. Destekçileri, yargı sürecinin adil olmadığını ve seçimlerde hile yapıldığını iddia ediyor.
Yürüyüş, Han'ın avukatlarının temyiz başvurularının reddedilmesinin ardından başlatıldı. PTI liderleri, göstericilerin barışçıl olduğunu ve demokratik haklarını kullandıklarını belirtiyor. Ancak hükümet, yürüyüşün kamu düzenini bozacağını öne sürerek izin vermedi.
İslamabad yönetimi, kente giden ana yolları kapatarak şehir merkezine konteynerler yerleştirdi. Polis, göstericilere karşı göz yaşartıcı gaz ve cop kullandı; çıkan çatışmalarda onlarca kişi yaralandı ve yüzlerce kişi gözaltına alındı. İnternet ve sosyal medya erişimi bazı bölgelerde kısıtlandı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Pakistan, nükleer silahlara sahip bir ülke olarak Güney Asya'da stratejik bir konumda. İç istikrarsızlık, Afganistan sınırındaki güvenlik durumunu ve Hindistan ile olan gergin ilişkileri etkileyebilir. İmran Han, görevde olduğu dönemde Rusya ve Çin ile yakınlaşma politikası izlemiş, ABD ile ilişkileri mesafeli tutmuştu. Han'ın yeniden güçlenmesi, Pakistan'ın dış politikasında dengeleri değiştirebilir.
Ülkedeki siyasi kriz, ekonomik sıkıntılarla birleşince halkın öfkesi artıyor. Pakistan, yüksek enflasyon ve döviz rezervlerindeki erimeyle mücadele ederken, siyasi belirsizlik yatırımcı güvenini sarsıyor. Uluslararası Para Fonu (IMF) ile yürütülen kredi görüşmeleri de siyasi istikrarsızlıktan olumsuz etkileniyor.
Ordunun siyasi süreçteki rolü tartışılıyor. İmran Han, ordunun kendisine karşı komplo kurduğunu iddia ederken, ordu bu suçlamaları reddediyor. Pakistan'da ordunun siyaset üzerindeki etkisi uzun yıllardır biliniyor; ancak Han'ın popülist söylemi, ordu içinde de bölünmelere yol açmış olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Pakistan'daki siyasi kriz, Türkiye'nin Güney Asya'daki stratejik ortaklığı açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Türkiye, Pakistan ile savunma sanayii, ticaret ve enerji alanlarında yakın işbirliği yürütüyor. İstikrarsızlık, bu işbirliklerini sekteye uğratabilir. Ayrıca, Türkiye'nin desteklediği Azerbaycan ve Katar gibi ülkelerle Pakistan arasındaki denge, yeni hükümetin dış politika yönelimine bağlı. İmran Han'ın Türkiye'ye sempatiyle yaklaşan söylemleri, iktidar değişikliği durumunda yerini daha mesafeli bir yaklaşıma bırakabilir. Türkiye, Pakistan'daki gelişmeleri yakından izlemeli ve her iki tarafla diyaloğu sürdürmeli.
