Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel ekonomik büyüme tahminini 2026 yılı için aşağı yönlü revize ederek yüzde 3,1'den yüzde 3,0'a indirdi. Kuruluş, bu düşüşün temel nedenleri arasında Batı Asya'da devam eden jeopolitik riskler, artan ticari korumacılık ve bazı gelişmiş ekonomilerde beklenenden zayıf seyreden iç talebi gösterdi. IMF'nin Nisan 2025'te yayımladığı Dünya Ekonomik Görünüm Raporu'nda yer alan tahminler, 2025 yılı büyümesinin de yüzde 3,3'ten yüzde 3,2'ye düşürüldüğünü ortaya koydu. Raporda, özellikle gelişmekte olan Asya ekonomilerinde ihracat talebindeki yavaşlama ve yüksek borç yüküne dikkat çekildi.
Revizyonun Arka Planı: Batı Asya ve Ticaret Savaşları
IMF Başekonomisti Pierre-Olivier Gourinchas, raporun sunumunda, “Batı Asya’daki gerginlikler yalnızca bölgeyi değil, küresel tedarik zincirlerini ve enerji fiyatlarını da tehdit ediyor” ifadelerini kullandı. Özellikle İsrail-İran arasındaki tansiyon ve Yemen'deki Husilerin Kızıldeniz'de ticari gemilere yönelik saldırıları, navlun maliyetlerini artırarak enflasyonist baskıları körüklüyor. Çin’deki yavaş toparlanma ve ABD ile Avrupa Birliği arasında alevlenen ticaret savaşları da büyüme görünümünü olumsuz etkileyen diğer faktörler olarak sıralandı. IMF, küresel ticaretin 2025'te yüzde 3, büyüdükten sonra 2026'da yüzde 2,8'e gerileyeceğini öngörüyor.
Raporda, gelişmiş ekonomilerde büyümenin 2025'te yüzde 1,7'den yüzde 1,5'e düşeceği; gelişmekte olan ekonomilerde ise yüzde 4,2'den yüzde 4,0'a gerileyeceği belirtildi. Avro Bölgesi'nde Almanya'nın sanayi üretimindeki durgunluk ve yüksek enerji maliyetleri nedeniyle büyümenin yüzde 1,0'ın altında kalması bekleniyor. ABD ekonomisi için ise 2026 tahmini yüzde 2,1'den yüzde 1,9'a çekildi. Enflasyonla mücadelede merkez bankalarının faiz indirimlerine başlamasına rağmen, çekirdek enflasyonun hizmet sektörü kaynaklı olarak yapışkan kaldığı vurgulandı.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Asya-Pasifik'ten Latin Amerika'ya
Asya-Pasifik bölgesi, küresel büyümeye en büyük katkıyı sağlamaya devam etse de, büyüme hızı yavaşlıyor. Çin için 2026 büyüme tahmini yüzde 4,8'den yüzde 4,5'e, Hindistan için ise yüzde 6,5'ten yüzde 6,2'ye düşürüldü. Bölgedeki ihracat odaklı ekonomiler, ABD'nin yeni gümrük tarifeleri ve Çin'in iç talebindeki zayıflıktan olumsuz etkileniyor. IMF, Asya'nın dünya ekonomisindeki payının 2026 itibarıyla yüzde 40'a ulaşacağını ancak bu büyümenin sürdürülebilirliği için yapısal reformların şart olduğunu belirtiyor.
Latin Amerika'da Brezilya ve Meksika, siyasi belirsizlikler ve artan faiz yükü nedeniyle büyüme tahminlerinde aşağı yönlü revizyona gidildi. Afrika'da ise yüksek borç servisi ve iklim şokları, kıtanın potansiyel büyümesini sınırlıyor. IMF, düşük gelirli ülkelerin borç kriziyle başa çıkabilmeleri için uluslararası koordinasyonun artırılması gerektiğine işaret etti. Raporda ayrıca, yapay zeka ve yeşil dönüşüm yatırımlarının orta vadede verimlilik artışı sağlayabileceği, ancak bu dönüşümün iş gücü piyasalarında eşitsizlikleri derinleştirme riski taşıdığı vurgulandı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
IMF'nin büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize etmesi, Türkiye ekonomisi için karmaşık bir tablo çiziyor. Batı Asya'daki jeopolitik risklerin devam etmesi, Türkiye'nin enerji ithalat faturasını ve ticaret rotalarını doğrudan etkiliyor. Öte yandan, gelişmiş ekonomilerdeki yavaşlama, Türkiye'nin ihracat pazarlarında talep daralmasına neden olabilir. IMF'nin Türkiye için 2025 büyüme tahmini yüzde 3,5 seviyesinde bulunuyor ancak küresel koşulların kötüleşmesi bu oranın aşağı çekilmesine yol açabilir. Türkiye'nin enflasyonla mücadelede sıkı para politikasını sürdürmesi, büyüme-istikrar dengesini koruma açısından kritik önem taşıyor. Ayrıca, Orta Doğu'da olası bir tırmanma, Türkiye'yi doğrudan güvenlik ve mülteci akınları açısından etkileyebileceğinden, Ankara'nın bölgesel diplomasiye ağırlık vermesi bekleniyor.
