Yemen'de İran destekli Husiler, stratejik batı kıyısı boyunca ilerleyişlerini sürdürürken, coğrafi zorluklar, yerel aşiret direnişi ve Yemen hükümet güçlerinin şiddetli karşı saldırılarıyla karşılaşıyor. Kızıldeniz'e kıyısı olan bu bölge, hem küresel deniz ticareti hem de bölgesel güç dengeleri açısından büyük önem taşıyor. Husiler, 2014'ten bu yana başkent Sanaa ve kuzey bölgelerin büyük kısmını kontrol ediyor; ancak batı kıyısındaki ilerlemeleri, stratejik liman kentleri ve Bab el-Mendeb Boğazı'na yakınlık nedeniyle uluslararası toplumun da dikkatini çekiyor.
Gelişmenin Arka Planı
Husiler, son aylarda batı kıyısında stratejik ilerlemeler kaydederek Hodeidah çevresindeki bazı bölgeleri ele geçirmeye çalıştı. Ancak bu ilerleyiş, bir dizi engelle karşılaştı. Öncelikle coğrafya, Husilerin lehine değil: dağlık araziler ve dar kıyı şeritleri, lojistik desteği zorlaştırıyor ve hava gücüne karşı savunmasız hale getiriyor. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun hava saldırıları, Husi ikmal hatlarını hedef alarak ilerlemeyi yavaşlatıyor.
İkincisi, yerel direniş önemli bir faktör. Batı kıyısındaki aşiretler ve yerel milisler, Husilerin kontrolünü reddediyor. Özellikle Tihama bölgesinde, Husilere karşı savaşan yerel güçler, Yemen hükümetiyle işbirliği yaparak direniyor. Bu direniş, Husilerin bölgede kalıcı hakimiyet kurmasını engelliyor. Ayrıca, Yemen hükümet güçleri ve Birleşik Arap Emirlikleri destekli gruplar, stratejik noktalarda karşı saldırılar düzenleyerek Husileri geri püskürtmeye çalışıyor.
Üçüncü olarak, uluslararası baskılar ve insani kriz, Husilerin hareket alanını kısıtlıyor. Birleşmiş Milletler, Hodeidah Limanı'nın kritik insani yardım koridoru olduğunu vurgulayarak tarafları itidale çağırıyor. Limanın zarar görmesi, milyonlarca Yemenlinin temel gıda ve ilaç ihtiyacını tehlikeye atabilir. Bu nedenle, Husilerin limanı ele geçirme girişimleri, uluslararası toplumun sert tepkisiyle karşılaşabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Yemen'in batı kıyısı, Kızıldeniz'in güvenliği için hayati önem taşıyor. Bab el-Mendeb Boğazı, dünya deniz ticaretinin yaklaşık %10'unun geçtiği bir nokta. Husilerin bu bölgede kontrolü ele geçirmesi, küresel enerji sevkiyatı ve ticaret yolları için ciddi bir tehdit oluşturabilir. Son dönemde Husilerin Kızıldeniz'de ticari gemilere yönelik saldırıları, bu endişeleri artırmış durumda. ABD ve müttefikleri, bölgede deniz güvenliğini sağlamak için ek önlemler alıyor.
Bölgesel güçler açısından, İran'ın Husilere verdiği destek, Suudi Arabistan ve BAE için doğrudan bir tehdit olarak algılanıyor. Suudi Arabistan, Yemen sınırında güvenliği sağlamak için Husilerle mücadeleyi sürdürüyor. Öte yandan, Umman ve diğer Körfez ülkeleri, diplomatik çözüm arayışlarını destekliyor. Ancak, Husilerin batı kıyısındaki varlığı, iç savaşın seyrini değiştirebilir ve barış görüşmelerini zorlaştırabilir.
Küresel boyutta ise, Yemen'deki istikrarsızlık, terör örgütlerinin bölgede güç kazanmasına zemin hazırlayabilir. El-Kaide ve IŞİD'in Yemen kolları, kaos ortamından faydalanarak saldırılarını artırabilir. Bu durum, uluslararası güvenliği tehdit eden bir unsur olarak öne çıkıyor. Ayrıca, insani kriz derinleşerek mülteci akınlarına yol açabilir ve komşu ülkeleri olumsuz etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Yemen'deki gelişmeler, Türkiye'nin bölgesel çıkarlarını doğrudan etkiliyor. Kızıldeniz ve Bab el-Mendeb Boğazı, Türkiye'nin Asya ve Afrika'ya açılan deniz ticaret yollarının güvenliği için kritik. Husilerin bölgede güç kazanması, deniz ticaretinde aksamalara yol açabilir ve enerji fiyatlarını yükseltebilir. Ayrıca, Türkiye, Yemen'deki insani krize kayıtsız kalmayarak barışçıl çözümleri destekliyor. Suudi Arabistan ve BAE ile ilişkilerini dengeleyen Türkiye, bölgesel istikrarın sağlanması için diplomatik çabalarını sürdürüyor. Husilerin batı kıyısındaki ilerleyişi, Türkiye'nin Kızıldeniz'deki deniz üsleri ve ticari çıkarları açısından dikkatle izlenmeli.
