Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'a düzenlediği ve can kaybına yol açan saldırılar, Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ı ülkenin güvenlik riskleri ile ekonomik hedefleri arasında denge kurmaya zorluyor. Saldırılar, ABD'nin İran'a yönelik askeri baskısının Suudi Arabistan'a maliyetini gözler önüne seriyor. Husiler, Suudi liderliğindeki koalisyonun Yemen'deki operasyonlarına yanıt olarak Suudi topraklarını hedef almaya devam ediyor. Son saldırılar, Riyad'ın hem askeri hem de ekonomik açıdan kırılganlığını artırıyor.
Saldırıların arka planı ve Suudi Arabistan'ın ikilemi
Husiler, 2015'ten bu yana Suudi Arabistan'ın öncülük ettiği koalisyon güçleriyle Yemen'de çatışıyor. Suudi Arabistan, İran'ın desteklediği Husileri, kendi topraklarına yönelik balistik füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla suçluyor. Son dönemde artan saldırılar, Husilerin askeri kapasitesini koruduğunu ve hatta geliştirdiğini gösteriyor. Riyad yönetimi, bir yandan Yemen'deki savaşı sonlandırmak için diplomatik çabalarını sürdürürken, diğer yandan İran'ın bölgedeki etkisini dengelemeye çalışıyor. Ancak Husilerin saldırıları, Suudi Arabistan'ın güvenlik açıklarını ortaya koyuyor.
Muhammed bin Selman, 2030 Vizyonu kapsamında ülkeyi ekonomik olarak çeşitlendirmeyi ve bölgesel bir güç merkezi haline getirmeyi hedefliyor. Ancak sürekli güvenlik tehditleri, yabancı yatırımcıların güvenini sarsabilir ve ekonomik reformları sekteye uğratabilir. Suudi Arabistan, aynı zamanda ABD ile İran arasındaki gerilimin ortasında kalıyor. ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları ve askeri varlığı, Suudi Arabistan'ı İran'ın misilleme hedefi haline getirebilir. Bu durum, Riyad'ın Washington ile ilişkilerini dengelerken Tahran ile de arka kanallardan diyalog kurma çabalarını zorlaştırıyor.
Uzmanlar, Husilerin saldırılarının Suudi Arabistan'ın askeri harcamalarını artırmasına ve bölgede tansiyonun yükselmesine yol açabileceğini belirtiyor. Suudi Arabistan, savunma kapasitesini güçlendirmek için ABD ve diğer Batılı ülkelerden silah alımlarını sürdürüyor. Ancak bu durum, ülkenin ekonomik çeşitlendirme hedefleriyle çelişiyor. Ayrıca, Husilerin saldırıları, Suudi Arabistan'ın imajını da zedeliyor ve bölgesel liderlik iddiasını sorgulatıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Husilerin Riyad'a yönelik saldırıları, Yemen savaşının bölgesel bir vekalet savaşına dönüştüğünü bir kez daha gösteriyor. İran, Husileri destekleyerek Suudi Arabistan'ı zayıflatmayı ve bölgedeki etkisini artırmayı amaçlıyor. Suudi Arabistan ise İran'ın bu politikasına karşı ABD ve diğer Körfez ülkeleriyle işbirliğini derinleştiriyor. Ancak ABD'nin İran'a yönelik maksimum baskı politikası, Suudi Arabistan'ı da doğrudan etkiliyor. Washington'un Tahran'a karşı sert tutumu, İran'ın Husiler aracılığıyla Suudi Arabistan'a misilleme yapmasına zemin hazırlayabilir.
Uluslararası toplum, Yemen'deki insani kriz ve Suudi Arabistan'a yönelik saldırılar konusunda endişeli. Birleşmiş Milletler, Yemen'de ateşkes sağlanması için çaba harcıyor ancak taraflar arasındaki güvensizlik nedeniyle ilerleme kaydedilemiyor. Husilerin saldırıları, barış görüşmelerini de baltalıyor. Suudi Arabistan, bir yandan askeri caydırıcılığı artırırken, diğer yandan siyasi çözüm için kapıyı açık tutmaya çalışıyor. Ancak bu dengeyi kurmak giderek zorlaşıyor.
ABD'nin İran politikası, Suudi Arabistan'ın güvenliğini doğrudan etkiliyor. ABD Başkanı Joe Biden yönetimi, İran ile nükleer anlaşmayı canlandırmak için müzakereler yürütüyor ancak bu süreçte Suudi Arabistan ve diğer Körfez müttefiklerinin güvenlik endişelerini de dikkate almak zorunda. Suudi Arabistan, ABD'den daha fazla güvenlik garantisi ve silah desteği talep ediyor. Ancak ABD Kongresi'ndeki insan hakları ve Yemen savaşı konusundaki eleştiriler, bu taleplerin karşılanmasını zorlaştırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Husilerin Riyad'a yönelik saldırıları, Türkiye'nin bölgesel güvenlik ve enerji politikaları açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Türkiye, Suudi Arabistan ile ilişkilerini son dönemde normalleştirme çabası içinde. Ancak Yemen savaşı ve İran-ABD gerilimi, Türkiye'nin denge politikasını zorlaştırıyor. Türkiye, Husileri terör örgütü olarak tanımlamazken, Suudi Arabistan ile ekonomik ve savunma işbirliğini geliştiriyor. Saldırılar, Körfez'de istikrarsızlığı artırarak enerji fiyatlarını ve bölgesel ticareti olumsuz etkileyebilir. Türkiye, hem Suudi Arabistan hem de İran ile iyi ilişkilerini koruyarak arabulucu rolü üstlenebilir. Ayrıca, Türk savunma sanayii için Suudi Arabistan'a İHA ve hava savunma sistemleri satışı gündeme gelebilir. Ancak Türkiye'nin önceliği, bölgede tansiyonun düşürülmesi ve Yemen'de siyasi çözüm sağlanması olmalı.
