Hürmüz Boğazı'nda geçtiğimiz aylarda meydana gelen saldırılarda hayatını kaybeden Hint denizcilerin aileleri, Birleşmiş Milletler'in (BM) müdahalesini, tazminat ödenmesini ve devlet tarafından istihdam edilmeyi talep ediyor. Hintli denizci sendikası Forward Seamen’s Union of India (FSUI) Genel Sekreteri Manoj Yadav, Hindistan hükümetinin bu ölümler karşısında yeterince güçlü bir ses yükseltmediğini ve yaslı ailelere adalet sağlamak için yeterli çabayı göstermediğini belirtti. Yadav, ailelerin BM nezdinde girişimlerde bulunmaya hazırlandığını ve uluslararası toplumun bu konuda harekete geçmesini beklediklerini ifade etti. Saldırılarda hayatını kaybeden denizcilerin aileleri, hem maddi hem de manevi kayıplarının telafisi için hükümetten somut adımlar atmasını talep ediyor.
Arka Plan: Hürmüz Boğazı'ndaki gerginlik ve can kayıpları
Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık üçte birinin geçtiği stratejik bir su yolu olarak uluslararası deniz ticaretinin kalbinde yer alıyor. Bölgedeki İran-ABD gerginliği, çeşitli askeri müdahalelere ve ticari gemilere yönelik saldırılara yol açtı. Bu saldırılardan birinde, bir Hint ticaret gemisi hedef alındı ve mürettebatından bazıları hayatını kaybetti. Hintli denizciler, düşük maliyetli iş gücü nedeniyle uluslararası ticaret filosunun önemli bir bölümünü oluşturuyor. Ancak bu denizciler, çoğu zaman güvencesiz çalışma koşulları ve yetersiz koruma ile karşı karşıya kalıyor. FSUI, bu saldırıların sadece bireysel trajedilere değil, aynı zamanda Hindistan'ın uluslararası denizcilik sektöründeki itibarına da zarar verdiğini savunuyor.
Sendika yetkilileri, Hint hükümetinin bölgedeki Hint vatandaşlarını korumak için daha proaktif bir politika izlemesi gerektiğini vurguluyor. Aileler ise sadece maddi tazminat değil, aynı zamanda çocuklarının eğitimi ve aile üyelerinin işe yerleştirilmesi gibi uzun vadeli destek bekliyor. Bazı aileler, Hindistan Dışişleri Bakanlığı'nın konuya gereken önemi vermediğini ve diplomatik girişimlerin yetersiz kaldığını iddia ediyor.
Bölgesel boyut: Deniz güvenliği riskleri ve uluslararası hukuk
Hürmüz Boğazı'ndaki saldırılar, sivil deniz taşımacılığının askeri çatışmaların gölgesinde ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gösterdi. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ve Birleşmiş Milletler, deniz güvenliğini sağlamak için çeşitli kararlar almış olsa da, sahada uygulama sıkıntıları devam ediyor. Hindistan, bölgede askeri varlığını artırmış olsa da, ticari gemilerin korunması konusunda yeterli adımları atmadığı eleştirileriyle karşı karşıya. Öte yandan, İran ve ABD arasındaki gerilim düşürme çabaları, deniz ticaretinin güvenliği açısından kritik önem taşıyor. Hintli denizcilerin akıbeti, uluslararası hukukun savaş veya çatışma bölgelerinde sivil denizcileri ne kadar koruyabildiği sorusunu da gündeme getiriyor.
Uzmanlara göre, bu olay sadece bir tazminat meselesinden ibaret değil; aynı zamanda uluslararası deniz hukukunda sivil denizcilerin statüsüne ilişkin bir tartışma başlatıyor. Birçok denizci, çatışma bölgelerinde çalışırken yeterli sigorta ve yasal korumadan yoksun. Hindistan'ın bu konuda BM'ye başvurması, bir örnek teşkil edebilir ve diğer ülkeleri de benzer taleplerde bulunmaya teşvik edebilir. Ayrıca, Güney Asya'dan gelen denizcilerin küresel ticaretteki önemi göz önüne alındığında, bu bölgenin sesini duyurması, deniz emekçilerinin çalışma koşullarının iyileştirilmesine yönelik baskıyı artırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Hürmüz Boğazı üzerinden geçen enerji ticaretine bağımlı olmasa da, Doğu Akdeniz ve Süveyş Kanalı'na alternatif güzergahlar arayışıyla bölgedeki deniz güvenliğine doğrudan ilgi duyuyor. Türk denizciler de uluslararası filolarda istihdam edildiği için benzer güvenlik riskleriyle karşı karşıya kalabiliyor. Bu nedenle, Hintli denizcilerin yaşadığı mağduriyet, Türkiye'nin denizci hakları ve uluslararası hukuk çerçevesinde daha aktif bir savunma politikası izlemesi gerektiğini hatırlatıyor. Ayrıca, Türkiye'nin BM'de sivil denizcilerin korunmasıyla ilgili girişimleri desteklemesi, hem kendi çıkarlarına hem de bölgesel istikrara katkı sağlayabilir.
