ABD ham petrol fiyatları, Şubat sonunda başlayan ABD-İsrail-İran çatışması öncesindeki seviyelere geri döndü. Ancak bu düşüş, jeopolitik risklerin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Hürmüz Boğazı'ndan fiziki petrol akışının iyileşmesi ve piyasalardaki arz fazlası endişelerinin hafiflemesi, fiyatları aşağı çeken başlıca etkenler oldu. West Texas Intermediate (WTI) varil fiyatı 70 doların altına inerek çatışma öncesi bandına yaklaştı. Brent petrol de benzer bir seyir izleyerek 73 dolar civarında işlem görüyor. Uzmanlar, fiyatlardaki bu düşüşün geçici olabileceğini, zira Hürmüz'deki gerginliğin tam anlamıyla sona ermediğini vurguluyor.
Arz güvenliği ve Hürmüz Boğazı'nın kritik rolü
Hürmüz Boğazı, dünya petrolünün yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir su yolu. ABD-İsrail-İran çatışmasının başlamasıyla birlikte, boğazda seyir güvenliği ciddi şekilde tehdit altına girmişti. Ancak son haftalarda hem ABD Donanması'nın artırılmış devriyeleri hem de uluslararası deniz güçlerinin koordineli çabaları sayesinde fiziki akışta belirgin bir iyileşme kaydedildi. Tanker geçişlerinde yaşanan gecikmeler azaldı, sigorta primleri geriledi. Bu gelişmeler, piyasalarda arz kesintisi korkusunu hafifleterek fiyatların düşmesine katkı sağladı. Ancak İran'ın hâlâ boğazı tamamen kapatma kapasitesine sahip olduğu ve bu tehdidin masadan kalkmadığı belirtiliyor.
Küresel durgunluk endişeleri fiyatları baskılıyor
Fiyatlardaki düşüşte jeopolitik faktörler kadar küresel ekonomik görünüm de etkili oldu. ABD'de faiz oranlarının uzun süre yüksek kalacağı beklentisi ve Çin'deki yavaşlama, petrol talebinin zayıflayacağı endişesini artırdı. OPEC+'ın üretim kesintilerine rağmen, stokların beklenenden fazla olması fiyatları aşağı çekiyor. Öte yandan, ABD'deki seçim belirsizlikleri ve potansiyel yeni yaptırımlar da piyasaların odağında. Uzmanlar, kısa vadede fiyatların 65-75 dolar bandında dalgalanmasını, ancak çatışmanın tırmanması halinde yeniden yukarı yönlü hareket yaşanabileceğini öngörüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Petrol fiyatlarındaki gerileme, enerji ithalatçısı Türkiye için olumlu bir gelişme. Cari açığı ve enflasyonu baskılayıcı etki yaratabilir. Ancak Hürmüz Boğazı'ndaki risklerin tamamen ortadan kalkmaması ve İran'a yönelik yaptırımların devamı, Türkiye'nin enerji tedarik güvenliği açısından belirsizlik oluşturuyor. Özellikle İran'dan doğalgaz ithalatında yaşanabilecek kesintiler, Türkiye'nin enerji çeşitliliği stratejisini yeniden gözden geçirmesini gerektirebilir. Ayrıca, küresel durgunluk endişeleri Türkiye'nin ihracat pazarlarını da etkileyebileceğinden, bu dengenin dikkatle izlenmesi gerekiyor.
