Horizons Middle East & Africa programının 6 Nisan 2026 tarihli bölümü, bölgedeki ekonomik görünümü mercek altına aldı. Yayında, küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmaların Ortadoğu ve Afrika ekonomileri üzerindeki etkileri, bölgesel ticaret anlaşmalarındaki son gelişmeler ve yatırım akışlarındaki değişimler detaylı bir şekilde analiz edildi. Özellikle Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin ekonomik çeşitlendirme politikaları, Nijerya ve Angola gibi petrol ihracatçısı Afrika ülkelerinin mali dengeleri ve Kızıldeniz ticaret rotasındaki son durum programın ana başlıkları arasında yer aldı.
Gelişmenin Arka Planı
Horizons programı, bölgesel ve küresel ekonomik trendleri uzman konuklarla ele alan haftalık bir yayın olarak biliniyor. 6 Nisan 2026 tarihli bölümde, Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası'nın bölgeye ilişkin son büyüme tahminleri değerlendirildi. Özellikle Körfez ülkelerinin Vizyon 2030 gibi dönüşüm projeleri kapsamında yenilenebilir enerji ve teknoloji yatırımlarına yönelmesinin, bölgesel ekonomik yapıda köklü değişikliklere yol açtığı vurgulandı. Afrika kıtasında ise Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Bölgesi (AfCFTA) anlaşmasının uygulamadaki zorlukları ve Çin'in artan ekonomik etkisi masaya yatırıldı. Programda ayrıca, İsrail-Hamas çatışmasının ardından bölgesel ticaret ve yatırım ortamında yaşanan belirsizliklerin etkileri de ele alındı.
Enerji piyasalarındaki gelişmeler, programın önemli bir bölümünü oluşturdu. OPEC+ üretim kararları ve küresel talep projeksiyonları ışığında, petrol fiyatlarındaki olası senaryolar tartışıldı. Suudi Arabistan'ın gönüllü üretim kesintilerinin uzatılması ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin üretim kotası artırma talebi, üye ülkeler arasındaki görüş ayrılıklarını yeniden gündeme taşıdı. Nijerya ve Angola gibi ülkelerin, düşen üretim kapasiteleri ve yatırım ihtiyaçlarıyla başa çıkma çabaları da analiz edildi. Ayrıca, Libya'daki siyasi istikrarsızlığın petrol üretimine olan olumsuz etkileri ve bunun küresel arz güvenliği açısından taşıdığı riskler üzerinde duruldu.
Programda, Ortadoğu ve Afrika'da artan dijitalleşme ve finansal teknoloji yatırımları da değerlendirildi. Körfez ülkelerinde fintech şirketlerinin sayısındaki hızlı artış ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin bölgesel bir merkez olma yolundaki adımları ele alındı. Afrika'da ise mobil para hizmetlerinin (M-Pesa gibi) finansal kapsayıcılığı artırmadaki rolü ve genç nüfusun girişimcilik ekosistemine katkıları öne çıkarıldı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Ortadoğu ve Afrika ekonomileri, küresel enerji dönüşümü, jeopolitik gerginlikler ve demografik dinamiklerin kesişim noktasında önemli bir dönüşüm sürecinden geçiyor. Körfez ülkeleri, petrol gelirlerini azaltmak amacıyla yeşil enerji, turizm ve lojistik gibi sektörlere büyük yatırımlar yaparken, Afrika ülkeleri aşırı borç yükü ve iklim değişikliğine uyum gibi yapısal sorunlarla mücadele ediyor. Bu bağlamda, Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi (BRI) kapsamındaki altyapı projelerinin Afrika'da yarattığı borç tuzağı tartışmaları sürerken, ABD ve Avrupa Birliği de bölgeyle ekonomik ve siyasi bağlarını derinleştirme arayışında. Hindistan ve Rusya'nın artan etkisi, bölgesel oyunu daha karmaşık hale getiriyor.
Programda ayrıca, Kuzey Afrika ülkelerinin (özellikle Mısır, Cezayir ve Fas) Avrupa ile enerji ve ticaret bağlantıları ele alındı. Rusya-Ukrayna savaşının ardından Avrupa'nın enerji kaynaklarını çeşitlendirme çabaları, Doğu Akdeniz'deki doğal gaz rezervlerini yeniden ön plana çıkardı. İsrail, Mısır ve Kıbrıs arasındaki enerji işbirliği anlaşmaları ve Libya üzerinden Avrupa'ya yönelik gaz akışı potansiyeli tartışıldı. Sahra Altı Afrika'da ise, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Zambiya gibi ülkelerdeki kritik mineral kaynaklarına (kobalt, lityum) yönelik artan talebin yarattığı yatırım fırsatları ve çevresel endişeler dengelenmeye çalışılıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Horizons programında ele alınan Ortadoğu ve Afrika ekonomik görünümü, Türkiye'nin bölgesel ekonomik stratejileri açısından doğrudan önem taşıyor. Türkiye, Körfez ülkeleriyle savunma, inşaat ve turizm alanlarında artan işbirliğinin yanı sıra, Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Bölgesi kapsamında Sahra Altı Afrika'ya ihracatını çeşitlendirme fırsatına sahip. Enerji alanında, Doğu Akdeniz gazının Türkiye üzerinden Avrupa'ya taşınması potansiyeli ve yerli enerji kaynaklarının (Karadeniz gazı) geliştirilmesi, bölgesel enerji güvenliği tartışmalarında Türkiye'nin elini güçlendiriyor. Öte yandan, Libya'daki istikrarsızlık ve Körfez ülkeleri arasındaki rekabet, Türkiye'nin bölgedeki proaktif dış politikasında dikkatle yönetilmesi gereken riskler olarak öne çıkıyor. Ayrıca, Afrika'da artan Çin etkisi ve borç bağımlılığı, Türk özel sektörünün fiyat rekabeti ve finansman imkânları açısından zorluklarla karşılaşmasına neden olabiliyor.
