Hong Kong, son dönemde artan yaşlı intiharları karşısında harekete geçti. Çalışma ve Refah Bakanı Chris Sun Yuk-han, iki hafta içinde meydana gelen ikinci yaşlı intiharının ardından, sosyal yardım sistemindeki yaş sınırını gözden geçireceklerini açıkladı. Mevcut sistemde 65 yaş ve üzeri vatandaşlar "yaşlı" kabul edilirken, Bakan Sun, özellikle 60-64 yaş arasındaki kişilerin de kapsama alınması gerektiğini vurguladı. Açıklama, 13 Nisan 2025 Cumartesi günü yapılan bir basın toplantısında kamuoyuna duyuruldu.
Gelişmenin Arka Planı
Hong Kong'da yaşlı nüfus arasında intihar oranları son yıllarda istikrarlı bir şekilde artıyor. Kentin Sosyal Refah Departmanı verilerine göre, 2024 yılında 60 yaş üstü bireylerde intihar vakaları bir önceki yıla göre yüzde 15 arttı. Son olarak, geçtiğimiz hafta Kowloon bölgesinde 72 yaşındaki bir adamın evinde ölü bulunmasının ardından, bir hafta önce de 68 yaşındaki bir kadının kendini asması kamuoyunda büyük yankı uyandırdı.
Bakan Sun, bu trajedilerin önüne geçmek için kapsamlı bir değerlendirme başlattıklarını belirtti. "Yaşlı vatandaşlarımızın yalnızlık, maddi sıkıntı ve sağlık sorunları nedeniyle çaresiz kaldığını görüyoruz. Mevcut sistemde 65 yaş sınırı, daha genç ama yine de risk altındaki bireyleri dışarıda bırakıyor" dedi. Değerlendirme sürecinde, yaşlı sağlığı, barınma, sosyal destek ve psikolojik danışmanlık hizmetlerinin yanı sıra, yaş sınırının 60'a çekilmesi olasılığı da masada olacak.
Uzmanlar, yaşlı intiharlarının sadece yaşla değil, sosyoekonomik faktörlerle de ilişkili olduğuna dikkat çekiyor. Hong Kong'da emeklilik maaşı olmayan birçok yaşlı, yüksek kira ve sağlık masrafları karşısında yoksulluk sınırında yaşıyor. Kentin lüks gökdelenlerinin gölgesinde, küçük ve sağlıksız evlerde yaşayan binlerce yaşlı, toplumdan soyutlanmış durumda. Sivil toplum kuruluşu Elderly Justice'ten Dr. Lisa Wong, "Yaşlılarımızın sessiz çığlığını duymak istiyorsak, onlara sadece maddi değil, duygusal ve toplumsal destek de sağlamalıyız" dedi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hong Kong'un bu adımı, Asya'nın hızla yaşlanan diğer ekonomileri için de bir uyarı niteliği taşıyor. Japonya, Güney Kore, Singapur ve Tayvan gibi ülkelerde de yaşlı nüfus arasında intihar oranları alarm veriyor. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre, 60 yaş üstü bireylerde küresel intihar hızı, genel nüfusa göre daha yüksek. Özellikle Doğu Asya'da, geleneksel aile bağlarının zayıflaması, emeklilik sistemlerinin yetersizliği ve sağlık hizmetlerine erişimdeki eşitsizlikler bu sorunu derinleştiriyor.
Hong Kong, 2023 itibarıyla nüfusunun yüzde 20'sini oluşturan 65 yaş üstü bireylerle, bölgenin en yaşlı kentlerinden biri. COVID-19 salgını sırasında uygulanan sıkı karantina önlemleri, yaşlıların yalnızlığını daha da artırdı. Psikologlar, karantina sürecinde birçok yaşlının sosyal bağlarını kaybettiğini ve bunun intihar riskini tetiklediğini belirtiyor. Şimdi Hong Kong hükümeti, yaş sınırını düşürmenin yanı sıra, toplum merkezlerinin sayısını artırmayı ve yaşlılara yönelik ücretsiz psikolojik destek hatlarını genişletmeyi planlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de yaşlı nüfus oranı hızla artıyor. 2024 verilerine göre 65 yaş üstü vatandaşların oranı yüzde 10'a yaklaşırken, yaşlı yoksulluğu ve yalnızlık önemli bir sosyal sorun haline geliyor. Hong Kong'un yaş sınırını düşürme girişimi, Türkiye'deki sosyal yardım sisteminin de gözden geçirilmesi gerektiğini hatırlatıyor. Türkiye'de mevcut sistem 65 yaş ve üzerini kapsarken, erken yaşlanma ve sağlık sorunları yaşayan 60-64 yaş arası bireyler genellikle boşlukta kalıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın, Hong Kong'daki bu tartışmayı örnek alarak, yaşlılara yönelik psikososyal destek ağını güçlendirmesi ve yaş sınırını kademeli olarak düşürmesi değerlendirilebilir. Aksi taktirde benzer trajedilerin Türkiye'de de yaşanması kaçınılmaz olacaktır.
