Hizbullah lideri Naim Kasım, Lübnan-İsrail arasındaki ateşkes görüşmelerinde kritik bir çıkış yaparak İsrail güçlerinin Lübnan topraklarından koşulsuz çekilmesini talep etti. Kasım, yaptığı açıklamada 'normalizasyon olmayacağını' ve 'İsrail'in hiçbir kazanım elde edemeyeceğini' vurguladı. ABD'nin arabuluculuğunda devam eden müzakereler, taraflar arasındaki derin güvensizlik ve farklı talepler nedeniyle uzadı. Hizbullah'ın bu net tutumu, özellikle İsrail'in güvenlik garantileri ve sınır düzenlemeleri konusundaki ısrarıyla çelişiyor.
Gelişmenin Arka Planı
Lübnan ile İsrail arasında yıllardır süren gerginlik, 2006 savaşından bu yana en ciddi krize dönüşmüştü. BM Güvenlik Konseyi'nin 1701 sayılı kararı çerçevesinde sağlanmaya çalışılan kalıcı ateşkes, şimdiye kadar başarıya ulaşamadı. Hizbullah'ın silahsızlanması ve İsrail'in işgal altındaki Şeba Çiftlikleri'nden çekilmesi gibi temel meseleler, anlaşmanın önündeki en büyük engeller olarak duruyor. ABD'nin son haftalarda yoğunlaştırdığı diplomatik çabalar, tarafları masaya oturtmayı başarsa da, Kasım'ın 'koşulsuz çekilme' şartı müzakereleri çıkmaza soktu.
Analistler, Hizbullah'ın bu talebinin arkasında bölgesel dinamiklerin de etkili olduğunu belirtiyor. İran'ın desteğini arkasına alan örgüt, İsrail'in Lübnan'da kalıcı bir askeri varlık kurmasını engellemeye çalışıyor. Öte yandan İsrail, kuzey sınırında Hizbullah'ın yeniden güçlenmesine izin vermeyecek bir güvenlik mimarisi oluşturmak istiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hizbullah-İsrail çekişmesi, sadece iki tarafı değil, tüm Orta Doğu'yu etkileyen bir gerilime dönüşmüş durumda. İran'ın bölgedeki nüfuz mücadelesinin bir parçası olan Lübnan dosyası, Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerinin de dikkatle izlediği bir konu. ABD'nin arabuluculuk çabaları, İran'ın nükleer programı ve Yemen'deki savaş gibi diğer bölgesel krizlerle birlikte ele alınıyor. Uzmanlar, İsrail'in Hizbullah'a karşı elde edeceği herhangi bir kazanımın, İran'ın İsrail sınırlarındaki vekil güçlerini zayıflatabileceğini, ancak koşulsuz çekilmenin İsrail'in caydırıcılığına darbe vuracağını savunuyor.
Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler, tarafları itidale çağırırken, diplomatik çözüm için baskıyı artırıyor. Ancak Kasım'ın 'normalizasyon yok' çıkışı, İsrail'in Lübnan ile resmi barış yapma ihtimalini de ortadan kaldırıyor. Bu durum, bölgede kalıcı bir istikrarın sağlanmasını zorlaştırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hizbullah'ın koşulsuz çekilme talebi, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji ve güvenlik çıkarlarını doğrudan ilgilendiriyor. Lübnan'da istikrarsızlık, Türkiye'nin bölgedeki ticari ve diplomatik ilişkilerini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, İsrail-Hizbullah çatışmasının tırmanması, Suriye'deki Türk askeri varlığını ve İdlib'deki dengeleri de etkileyebilir. Türkiye, hem Lübnan'ın egemenliğini hem de bölgesel barışı destekleyen bir pozisyon alırken, İran ve İsrail arasındaki rekabette dengeli bir tutum izlemeye çalışıyor.
