Hizbullah, İsrail ordusunun güney Lübnan'da düzenlediği bir saldırıyla Kasım 2024'te varılan ateşkesi ihlal ettiğini açıkladı. Lübnan merkezli örgüt, saldırının ateşkes anlaşmasının açık bir ihlali olduğunu ve bölgede yeniden çatışma riskini artırdığını belirtti. İsrail ordusu ise salı günü yaptığı açıklamada, güney Lübnan'da bir 'terör hücresinin' vurulduğunu ve operasyonun sınır güvenliğini sağlama amacı taşıdığını savundu.
Gelişmenin arka planı
İsrail ve Hizbullah arasında Kasım 2024'te imzalanan ateşkes, İsrail'in Lübnan'ın güneyinden çekilmesi ve Hizbullah'ın silahlı unsurlarını Litani Nehri'nin kuzeyine konuşlandırması gibi maddeler içeriyordu. Ancak son haftalarda her iki taraf da birbirini anlaşmayı ihlal etmekle suçluyor. İsrail, Hizbullah'ın bölgede yeniden varlık göstermeye başladığını iddia ederken, Hizbullah ise İsrail'in işgal altındaki topraklarda askeri faaliyetlerini sürdürdüğünü öne sürüyor. Salı günkü olay, İsrail askerlerinin sınıra yakın bir noktada düzenlediği operasyon sırasında bir aracın hedef alınmasıyla başladı. İsrail, aracın silah taşıyan Hizbullah militanlarına ait olduğunu öne sürerken, Hizbullah saldırının sivil bir aracı vurduğunu ve ateşkesin ihlal edildiğini savunuyor.
Olay, Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Gücü'nün (UNIFIL) devriye bölgesine yakın bir alanda meydana geldi. UNIFIL, iki tarafı da itidal çağrısında bulunarak ateşkesin korunması gerektiğini vurguladı. Bölgede son haftalarda artan sınır ihlalleri, taraflar arasında yeniden bir sıcak çatışma endişesini beraberinde getiriyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Lübnan-İsrail sınırındaki bu gelişme, Ortadoğu'da zaten kırılgan olan güvenlik dengelerini daha da sarsma potansiyeli taşıyor. Hizbullah, İran'ın en önemli vekil güçlerinden biri olarak bölgesel bir aktör konumunda. Bu tür çatışmalar, İran ve İsrail arasındaki vekalet savaşının bir yansıması olarak görülüyor. Aynı zamanda, İsrail'in son aylarda Gazze'de Hamas'a karşı yürüttüğü operasyonlar, Lübnan sınırındaki gerilimin artmasına neden oluyor. Hizbullah lideri Hasan Nasrallah, daha önce yaptığı konuşmalarda, İsrail'in Gazze'deki eylemlerine karşı Lübnan'dan bir cephe açılabileceği sinyalini vermişti. Salı günkü olay, Hizbullah'ın bu tehdidini gerçekleştirmeye hazır olduğunu gösterebilir.
Bölgesel düzeyde, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri, Lübnan'daki istikrarsızlığın kendi güvenliklerini tehdit etmesinden endişe ediyor. Avrupa Birliği ve ABD ise ateşkesin korunması için diplomatik girişimlerini sürdürüyor. Ancak İsrail'in iç siyasetindeki sağcı hükümet, Hizbullah'a karşı daha sert bir tutum izlenmesinden yana. Bu durum, bölgede büyük çaplı bir çatışmanın eşiğinde olunduğu yorumlarını güçlendiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Lübnan'daki istikrarsızlığın bölgesel güvenliğe etkisini yakından takip ediyor. Hizbullah-İsrail çatışmasının tırmanması, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynaklarının güvenliğini ve Türkiye'nin Lübnan'daki siyasi ve ekonomik çıkarlarını etkileyebilir. Ayrıca, İran ile yaşanan gerilimler ve Suriye'deki kriz göz önüne alındığında, Türkiye'nin sınır güvenliği ve mülteci akını riski artabilir. Ankara, şu ana kadar taraflara itidal çağrısında bulunurken, BM ve İslam İşbirliği Teşkilatı çerçevesinde diplomatik girişimleri destekliyor. Ancak Türkiye'nin Hizbullah'ı terör örgütü olarak görmemesi ve Lübnan'daki Şii toplumuyla ilişkileri, İsrail ile normalleşme çabalarına rağmen Ankara'nın pozisyonunu karmaşıklaştırıyor.
