Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, Pazar günü yaptığı açıklamada, ateşkesin İsrail’e Lübnan topraklarında “serbest hareket” imkanı vermesini kabul etmeyeceklerini belirtti. Anadolu Ajansı’nın aktardığına göre Kasım, İsrail’in durup dururken saldırı düzenlemesine izin veren bir anlaşmanın kabul edilemeyeceğini vurguladı. Konuşmasında ateşkesin ancak karşılıklı ve bağlayıcı hükümler içermesi halinde anlamlı olacağını ifade eden Kasım, sözde ateşkes düzenlemelerine karşı net bir duruş sergiledi.
Ateşkes için alışılmadık bir itiraz
İsrail ile Hizbullah arasında 2006’dan bu yana görece bir sükunet hakim olsa da, zaman zaman Lübnan-İsrail sınırında tansiyon yükseliyor. İsrail’in İran’a yönelik operasyonları ve Suriye’deki vekil savaşları, Hizbullah’ın bölgedeki angajmanını derinleştiriyor. Naim Kasım’ın bu açıklamaları, İsrail’in tek taraflı ateşkes önerilerine karşı Lübnan’daki siyasi dengelere de bir uyarı niteliği taşıyor. Zira geçmiş deneyimler, İsrail’in güvenlik bahanesiyle Lübnan sınırında keyfi eylemlerde bulunduğunu gösteriyor.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun son haftalarda Gazze çatışmalarını yoğunlaştırması, Lübnan cephesinde de endişeyi artırmıştı. İsrail ordusunun kuzey sınırında yığınak yapması, Hizbullah’ın da teyakkuz halinde olmasına yol açtı. Naim Kasım’ın “serbest rein” (serbest dolaşım) ifadesi, İsrail’in uluslararası hukuku hiçe sayarak Lübnan hava sahasını kullanmasına veya hedefli suikastlara devam etmesine atıfta bulunuyor. Özellikle Beyrut’un güney banliyölerinde ve Bekaa vadisinde son yıllarda İsrail insansız hava araçlarıyla tespit edilen hareketlilik, Kasım’ın sözlerine gerekçe oluşturuyor.
Bölgesel güç dengeleri ve diplomatik kriz
Lübnan’daki siyasi kriz, cumhurbaşkanlığı makamının boş olması ve ulusal diyaloğun tıkanması, ateşkes görüşmelerini daha da karmaşık hale getiriyor. Hizbullah’ın Lübnan parlamentosundaki yeri ve silahlı kanadı, ülkedeki siyasi sürecin önemli bir parçası. Naim Kasım’ın açıklaması, Hizbullah’ın ABD ve Avrupa Birliği tarafından terör örgütü listelerinde yer almasına rağmen, bölgesel bir güç olarak diplomatik süreçlerde söz sahibi olduğunu gösteriyor. İsrail’in özellikle Suriye ve Lübnan’da İran destekli güçlere yönelik saldırıları, Hizbullah’ı da hedef alıyor. Kasım’ın “ateşkes bizim için kabul edilemez” derken aslında kastettiği, İsrail’in öldürme ve ilerleme özgürlüğüne karşı çıkmaktı. Bu, Hizbullah’ın kırmızı çizgisini net bir şekilde ortaya koyuyor.
Bölgede son dönemde İran-Suudi Arabistan yakınlaşması ve Yemen’deki ateşkes, Lübnan’da da diplomatik hareketliliği beraberinde getirmişti. Ancak İsrail’in Gazze operasyonları ve Batı Şeria’daki gerilim, bölgeyi yeniden kırılgan bir noktaya taşıdı. Hizbullah’ın bu açıklaması, aynı zamanda İran’ın bölgesel stratejisindeki sertliğin bir yansıması olarak okunabilir. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’ın geçtiğimiz haftalarda yaptığı “Lübnan’da istikrar” çağrılarına rağmen, Naim Kasım’ın sözleri diplomatik çabaların ne kadar zorlu olduğunu gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hizbullah’ın ateşkes konusundaki bu katı tutumu, Türkiye’nin Lübnan ve Filistin politikalarıyla doğrudan ilişkilidir. Türkiye, bir yandan Lübnan’daki siyasi istikrarı önemserken diğer yandan Filistin davasına verdiği desteği sürdürmektedir. Hizbullah’ın ateşkese karşı çıkması, İsrail’in Lübnan üzerindeki baskısını artırabilir ve bu durum bölgesel güvenliği tehlikeye atabilir. Türkiye, İsrail ile Lübnan arasındaki gerilimde arabulucu rolü oynayabileceği gibi, İsrail’in tek taraflı eylemlerine karşı da uluslararası kamuoyunu harekete geçirmeye çalışmaktadır. Bu gelişme, Türkiye’nin özellikle Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları ve hava sahası güvenliği açısından da hassas olduğu bir dönemde yaşanmaktadır. Türkiye, Lübnan’ın egemenliğine saygı duyulması gerektiğini vurgularken, bölgede barış ve istikrar için diplomasi kanallarını açık tutmaktadır.
