Her yıl, Amerika'nın en büyük Siyonist örgütü olan İsrail için Hıristiyanlar Birliği'nden (CUFI) yüzlerce aktivist, Kongre Binası'nda kapsamlı bir lobi kampanyası için toplanıyor. Ancak bu sefer, ofislere önce bir uyarı geldi: "Daha sonra CUFI'den insanlar size uğrayabilir," dedi Washington, D.C.'deki Metropolitan Community Kilisesi papazı Rahip Hannah Sachs, kendi cemaatine. Sachs, bu uyarının bir parçası olarak, Hıristiyan Siyonizmine karşı bir dini muhalefeti örgütlüyor.
Hıristiyan Siyonizmi, İncil'deki kehanetlerin gerçekleşmesi için İsrail devletinin desteklenmesi gerektiğine inanan bir akım. Bu hareket, ABD'de yaklaşık 80 milyonluk Evanjelik seçmen tabanına sahip. Ancak bu tabanın içinde, İsrail hükümetinin politikalarını sorgulayan ve Filistinlilere yönelik adaletsizlikleri vurgulayan sesler yükseliyor.
Rahip John D. Richardson gibi bazı Evanjelik liderler, CUFI'nin İsrail'i koşulsuz desteklemesini eleştiriyor. Bu muhalefet, sadece politik değil, aynı zamanda teolojik de. Birçok Hıristiyan, İsa'nın öğretilerinin barış ve adalet üzerine olduğunu, dolayısıyla Filistin halkının acılarına kayıtsız kalmanın Hıristiyanlıkla bağdaşmadığını savunuyor.
Bu isyan, sadece muhafazakar Hıristiyanlarla sınırlı değil. Solcu Hıristiyanlar ve ekümenik kilise örgütleri de, İsrail işgaline ve ilhak politikalarına karşı çıkıyor. Dünya Kiliseler Konseyi gibi kuruluşlar, iki devletli çözümü destekliyor ve Filistinlilerin haklarını savunuyor.
Gelişmenin Arka Planı
Hıristiyan Siyonizminin kökleri 19. yüzyıla dayanır. İngiliz vaiz John Nelson Darby'nin dispensasyonalist teolojisi, Yahudilerin Filistin'e dönüşünü İncil'deki kehanetlerin gerçekleşmesi olarak yorumladı. Bu inanç, 1948'de İsrail'in kuruluşuyla siyasi bir kazanca dönüştü.
ABD'de 1970'lerden itibaren yükselen Evanjelik hareket, İsrail'e politik ve mali destek sağladı. CUFI, bu desteğin en organize lobi aracı haline geldi. Ancak son yıllarda, özellikle Gazze'deki çatışmalar ve Batı Şeria'daki yerleşimlerin genişlemesi, bazı Evanjeliklerin sorgulamaya başlamasına neden oldu.
Birçok genç Evanjelik, sosyal medyada Filistin yanlısı içerikler paylaşıyor. Anketlere göre, genç Evanjeliklerin İsrail'e desteği, ebeveynlerine kıyasla %20 oranında daha düşük. Bu nesil farkı, Hıristiyan Siyonizminin uzun vadeli geleceği için önemli bir kırılma noktası olarak değerlendiriliyor.
Bu muhalefet, sadece bireysel bazda değil, kurumsal düzeyde de kendini gösteriyor. Örneğin, Presbiteryen Kilisesi (USA), 2014 yılında İsrail'e karşı boykot, tecrit ve yaptırım (BDS) hareketine desteğini açıkladı. Benzer şekilde, ABD'deki Birleşik Metodist Kilisesi de İsrail'e yaptırım çağrısı yaptı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hıristiyan Siyonizmine karşı yükselen bu dini muhalefet, sadece ABD içinde değil, küresel çapta da yankı buluyor. Avrupa'da, özellikle Alman Evanjelik Kilisesi, İsrail'in politikalarını eleştiren açıklamalar yapıyor. Bu durum, ABD-İsrail ittifakına yönelik meydan okumaların bir parçası.
Ancak bu muhalefetin boyutlarını abartmamak gerekiyor. CUFI hâlâ 10 milyon üye ile oldukça güçlü bir lobiye sahip. ABD'deki kongre üyelerinin büyük çoğunluğu, İsrail'e verilen mali ve askeri yardımı desteklemeye devam ediyor. Yine de, seslerin yükselmesi, İsrail yanlısı lobinin daha önce hiç karşılaşmadığı dini bir meydan okumayı temsil ediyor.
Bu gelişme, ABD'deki orta doğu politikalarını etkileme potansiyeline sahip. Dini argümanlar, İsrail'e yönelik eleştirilere meşruiyet kazandırabilir. Özellikle ABD başkanlık seçimlerinde, Evanjelik oylarının önemi düşünüldüğünde, bu muhalefet sadece teolojik bir tartışma olarak kalmayabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Filistin politikasına dolaylı da olsa etki edebilir. Türkiye, uzun yıllardır Filistin davasını savunan bir dış politika izliyor. ABD'deki Hıristiyan Siyonist lobinin gücünün sorgulanmaya başlaması, Türkiye'nin İsrail karşıtı söylemlerinin uluslararası dini çevrelerde daha fazla yankı bulmasını sağlayabilir. Aynı zamanda, bu durum ABD Kongresi'nde İsrail aleyhine kararların çıkma ihtimalini artırabilir. Ancak şu an için bu muhalefet henüz emekleme aşamasında ve Türk dış politikasına doğrudan bir etki beklenmiyor.
