Hindistan, Umman açıklarında Palau bayraklı bir ticari gemiye yönelik saldırıda Hint denizcilerin hayatını kaybetmesi üzerine ABD'nin Yeni Delhi Büyükelçisi Eric Garcetti'yi resmen çağırdı. Hint Dışişleri Bakanlığı, 23 Ocak 2025'te meydana gelen ve ABD tarafından gerçekleştirildiği belirtilen saldırıda üç Hint vatandaşının kaybolduğunu, 21 kişinin ise Umman Sahil Güvenliği tarafından kurtarıldığını açıkladı. Saldırının hedefi, İran'a yakınlığıyla bilinen Settebello isimli gemiydi. Olay, bölgedeki deniz güvenliği endişelerini yeniden alevlendirdi ve Hindistan-ABD ilişkilerinde yeni bir krize işaret ediyor.
Gelişmenin Arka Planı: Saldırının Ayrıntıları ve Tepkiler
Saldırı, 23 Ocak 2025'te Umman'ın güney kıyılarına yaklaşık 200 deniz mili açıkta gerçekleşti. ABD Merkez Kuvvetleri (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada, Settebello gemisinin 'İran'a yasadışı silah taşıdığı' gerekçesiyle hedef alındığı belirtildi. Ancak geminin Palau bayrağı taşıması ve Hint mürettebatın sivil statüsü uluslararası hukukta tartışma yarattı. Hindistan Dışişleri Bakanı S. Jaishankar, olayı 'son derece ciddi' olarak nitelendirirken, New Delhi'nin ABD'den kapsamlı bir soruşturma talep ettiğini duyurdu. Umman, kurtarma operasyonunun ardından kayıp üç denizci için arama çalışmalarını sürdürüyor. Uzmanlar, saldırının ABD'nin Yemen'deki Husilere yönelik operasyonlarının bir parçası olduğunu ve bölgedeki ticari gemilerin artan risk altında olduğunu vurguluyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Hint Okyanusu'nda Artan Gerilim
Settebello saldırısı, Hint Okyanusu'nun stratejik önemini bir kez daha öne çıkarıyor. Bölge, dünya ticaretinin üçte birine ev sahipliği yaparken, ABD-İran gerginliği ve Yemen'deki çatışmalar nedeniyle giderek daha tehlikeli hale geliyor. ABD'nin İran'a yönelik baskısı ve Husilere karşı askeri operasyonları, Umman Körfezi ve Arap Denizi'ndeki sivil gemileri hedef haline getiriyor. Hindistan ise enerji ithalatının büyük bölümünü bu sulardan sağladığı için olaydan doğrudan etkileniyor. ABD'nin müttefiki olan Hindistan, aynı zamanda Rusya ve İran'la da yakın ilişkiler yürütüyor; bu da denge politikasını zorlaştırıyor. Saldırı, uluslararası deniz hukuku ve devletlerin sivil gemilere müdahale yetkisi konusunda yeni tartışmaları beraberinde getirdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu saldırı, Türkiye'nin Hint Okyanusu'ndaki deniz güvenliği çıkarlarını da ilgilendiriyor. Türkiye, Somali ve Kızıldeniz'de barışı koruma misyonlarına katkı sağlarken, aynı bölgeden geçen ticari gemilerin güvenliği Ankara için hayati önemde. ABD'nin tek taraflı müdahale pratiği, uluslararası hukukun ihlali endişesini artırıyor. Türkiye, BM şemsiyesi altında kapsamlı bir deniz güvenliği rejimi kurulmasını savunuyor. Olay ayrıca, Türkiye'nin İran ve Hindistan'la olan ticari bağlarını da etkileyebilir; bu nedenle Ankara'nın süreci yakından takip etmesi bekleniyor.
