Hindistan Dışişleri Bakanlığı (MEA), Pakistan'ın işgal altındaki Keşmir'de (PoK) sivil toplum üzerinde uyguladığı baskıyı sert bir dille kınayarak uluslararası topluma Pakistan'ı bu konuda hesap vermeye çağırdı. MEA Sözcüsü Randhir Jaiswal, haftalık basın toplantısında yaptığı açıklamada, Pakistan'ın PoK'da temel insan haklarını ihlal ettiğini ve bölgede artan protestoların bu baskıcı politikaların bir sonucu olduğunu belirtti. Cammu Keşmir Ortak Halk Hareketi Komitesi (JAAC) öncülüğünde 5 Haziran'da başlayan protestolar, Muzafferabad, Rawalkot ve Mirpur kentlerinde elektrik ve un fiyatlarına yapılan zamlara ve sivil özgürlüklerin kısıtlanmasına karşı başladı. Gösteriler kısa sürede genişleyerek haftalardır devam ediyor.
Protestoların arka planı ve talepler
JAAC liderliğindeki protestolar, bölge sakinlerinin temel ihtiyaç maddelerine erişimde yaşadığı zorluklar ve artan yaşam maliyetine karşı duyulan öfkeyle başladı. Göstericiler, elektrik faturalarının fahiş oranlarda artması ve un gibi temel gıda maddelerine yapılan zammı protesto ediyor. Ayrıca, Pakistan yönetiminin sık sık uyguladığı sokağa çıkma yasakları, internet kesintileri ve keyfi tutuklamalar gibi sivil özgürlükleri kısıtlayıcı önlemler de protestoların ana gündem maddeleri arasında. Bölgede yaşayanlar, Pakistan'ın Keşmir halkına vaat ettiği özerkliğin ve hakların hiçbirinin uygulanmadığını, aksine baskı ve yoksulluğun arttığını ifade ediyor. Pakistan polisi ve paramiliter güçler, gösterileri dağıtmak için sert müdahalede bulunurken, çok sayıda kişi yaralandı ve gözaltına alındı.
Hindistan MEA Sözcüsü Jaiswal, Pakistan'ı Keşmir halkına karşı "insanlık dışı" muamele yapmakla suçladı. Jaiswal, "Pakistan'ın PoK'da uyguladığı zulüm, uluslararası hukukun ve insan haklarının açık bir ihlalidir. Pakistan, bu bölgede yaşayan insanlara karşı sorumluluklarını yerine getirmeli ve baskıyı derhal sona erdirmelidir. Uluslararası toplum, Pakistan'ı bu vahşi uygulamalarından dolayı hesap vermeye çağırmalıdır" dedi. Jaiswal ayrıca, Hindistan'ın her zaman Keşmir halkının yanında olduğunu ve onların meşru taleplerini desteklediğini vurguladı.
Bölgesel ve küresel boyut
Keşmir sorunu, Hindistan ve Pakistan arasında uzun süredir devam eden bir anlaşmazlık konusu. 1947'de İngiliz sömürgesinden bağımsızlığını kazanan her iki ülke de Keşmir üzerinde hak iddia ediyor. Bölge, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarıyla tartışmalı statüsünü koruyor. Hindistan, Cammu ve Keşmir eyaletinin kendi egemenliği altında olduğunu savunurken, Pakistan, Hindistan kontrolündeki Keşmir'in bir kısmını işgal etmiş durumda. PoK ise Pakistan'ın kontrolündeki bölgeyi ifade ediyor. Hindistan, 2019'da Cammu ve Keşmir'e özel statü tanıyan 370. maddeyi kaldırarak bölgeyi iki birlik toprağına böldü; bu adım Pakistan ve uluslararası toplumda tepki çekmişti.
Son protestolar, Pakistan'ın PoK'daki yönetiminin zayıflığını ve halkın memnuniyetsizliğini bir kez daha gözler önüne serdi. Pakistan, ekonomik kriz ve siyasi istikrarsızlıkla boğuşurken, Keşmir'deki bu ayaklanma bölgesel dengeleri etkileyebilir. Hindistan'ın çağrısı, uluslararası toplumun Pakistan üzerindeki baskısını artırabilir. Ancak Çin gibi Pakistan'ın müttefiklerinin bu konuda Hindistan ile aynı safta yer alması beklenmiyor. Öte yandan, ABD ve Avrupa Birliği, insan hakları ihlallerine karşı duyarlılıkları nedeniyle Pakistan'a yönelik uyarılarda bulunabilir. Bu gelişme, Güney Asya'daki jeopolitik gerilimleri tırmandırma potansiyeli taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Pakistan ile geleneksel olarak güçlü siyasi, askeri ve ekonomik bağlara sahiptir. Keşmir konusunda Pakistan'ın tutumuna yakın duran Türkiye, Hindistan'ın bu çağrısı karşısında hassas bir denge politikası izlemek zorunda kalabilir. Türkiye, Pakistan'ın egemenlik haklarını savunurken, insan hakları ve sivil özgürlükler konusundaki ilkelerini de göz önünde bulundurmalıdır. Bu gelişme, Türkiye-Pakistan ilişkilerinde kısa vadede bir değişiklik yaratmasa da, Türkiye'nin uluslararası platformlarda Keşmir meselesindeki duruşunu netleştirmesi gerekebilir. Ayrıca, bölgedeki istikrarsızlık, Türkiye'nin Orta Asya ve Güney Asya'ya yönelik dış politikasını etkileyebilecek potansiyele sahiptir.
