Hindistan ile Japonya arasındaki üst düzey diplomasi, iki ülke arasındaki savunma işbirliği anlaşmalarının hızla artmasına rağmen, savunma sanayii entegrasyonunun yetersiz kalmasıyla önemli bir sınavdan geçiyor. Stratejik ortaklık, askeri teknoloji transferi ve ortak üretim projelerinde ilerleme kaydetmek için sanayi dayanıklılığını kanıtlamak zorunda. Uzmanlar, siyasi iradenin güçlü olmasına karşın, iki ülke arasındaki savunma tedarik zincirlerinin ve Ar-Ge altyapılarının henüz istenen seviyede bütünleşmediğini vurguluyor.
Diplomasi ve Sanayi Arasındaki Uçurum
Son yıllarda Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile Japonya Başbakanı Fumio Kişida arasındaki görüşmeler, savunma işbirliğini 'özel stratejik ve küresel ortaklık' seviyesine taşıdı. İki ülke, 2+2 savunma bakanları toplantıları, Malabar deniz tatbikatları ve askeri teçhizat transfer anlaşmaları imzaladı. Ancak somut sanayi projeleri, özellikle Hindistan'ın 'Make in India' girişimi kapsamındaki ortak üretim hedefleri, beklentilerin gerisinde kaldı.
Örneğin, Hindistan'ın Japon UN-1 helikopter ihalesi veya Japon teknolojisiyle geliştirilen otonom deniz araçları gibi projelerde ilerleme, bürokratik engeller ve teknoloji paylaşımına yönelik çekinceler nedeniyle yavaş ilerliyor. Öte yandan Japonya, savunma ekipmanı ihracatını 2014'te yasallaştırmasına rağmen, hâlâ sıkı düzenlemeler ve şirketlerin uluslararası işbirliğine yönelik isteksizliğiyle karşı karşıya. Bu durum, iki ülkenin savunma sanayileri arasındaki asimetrik entegrasyonu gözler önüne seriyor.
Hindistan'ın savunma sanayii, büyük ölçüde devlet kontrolündeki kuruluşlara dayanırken, Japonya'nın savunma sektörü özel şirketlerin (Mitsubishi Heavy Industries, Kawasaki Heavy Industries gibi) hakimiyetinde. Bu yapısal fark, ortak projelerde karar alma süreçlerini zorlaştırıyor ve ticari çıkarların uyumlaştırılmasını güçleştiriyor. Üstelik Japonya, ABD ile olan ittifakı nedeniyle hassas teknolojilerin transferinde ABD'nin onayını almak zorunda; bu da Hindistan'la işbirliğinde ek bir kısıt oluşturuyor.
Bölgesel Güvenlik Dinamikleri ve Stratejik Rekabet
Hindistan ve Japonya, Çin'in askeri yükselişi karşısında Hint-Pasifik bölgesinde doğal müttefikler olarak görülüyor. İkisi de QUAD (Dörtlü Güvenlik Diyaloğu) çerçevesinde ABD ve Avustralya ile birlikte hareket ediyor. Ancak savunma sanayii işbirliğinin zayıf kalması, bu ittifakın somut askeri kapasite artırımına dönüşmesini engelliyor. Çin, askeri modernizasyonunu hızla sürdürürken, Hindistan ve Japonya'nın ortak üretim projelerini hayata geçirememesi, bölgedeki güç dengesi açısından bir zafiyet olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlar, iki ülkenin deniz güvenliği, siber savunma ve uzay teknolojileri gibi alanlarda işbirliğini derinleştirmesi gerektiğini belirtiyor. Ancak bu alanlardaki işbirliği de benzer engellerle karşı karşıya. Ayrıca Hindistan'ın Rusya'ya olan bağımlılığı, Japonya ile savunma tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesini karmaşıklaştırıyor. Yine de iki ülke, ortak tatbikatların kapsamını genişletme ve lojistik destek anlaşmalarını güçlendirme kararlılığında.
Öte yandan, Japonya'nın savunma harcamalarındaki artış ve Hindistan'ın kendi savunma üretimini teşvik politikaları, uzun vadede işbirliği için yeni fırsatlar yaratabilir. Fakat bu potansiyelin gerçeğe dönüşmesi, iki ülkenin siyasi iradesini sanayi kapasitesine dönüştürebilmesine bağlı. Gerekli teknoloji transferi mekanizmalarının kurulması ve ortak Ar-Ge projelerinin hayata geçirilmesi, işbirliğini somutlaştıracak adımlar arasında sayılıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan-Japonya savunma işbirliğindeki zorluklar, Türkiye’nin kendi savunma sanayii ihracatı ve teknoloji paylaşımı stratejileri açısından öğretici olabilir. Türkiye, İHA/SİHA teknolojilerindeki başarısıyla dikkat çeken bir ülke olarak, bu tür ortaklıklarda sanayi entegrasyonunun önemini görmektedir. Ayrıca Hint-Pasifik bölgesindeki dengeler, Türkiye’nin Asya-Pasifik ülkeleriyle ekonomik ve diplomatik ilişkilerini etkileyebilir. Bölgesel güvenlik mimarisindeki bu gelişmeler, Türkiye’nin özellikle Endonezya, Malezya gibi ülkelerle olan savunma işbirliği arayışlarında dolaylı etkiler yaratabilir. Türkiye, kendi savunma sanayiinde teknoloji transferi konusunda deneyimli bir aktör olarak, bu tür ikili işbirliklerinin kurumsal ve ticari altyapısının güçlendirilmesi gerektiğini görmektedir.
