Hindistan hükümetinin, Çin'in talebi üzerine Çinli gazetecilere yeniden vize verme hazırlığı içinde olduğu bildiriliyor. Konuya yakın kaynaklara göre, Yeni Delhi ile Pekin arasında diplomatik temaslar yoğunlaşırken, Hindistan Dışişleri Bakanlığı Çinli basın mensuplarının ülkeye girişine izin verilmesi konusunda görüşmeler yürütüyor. Bu gelişme, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in bu yıl içinde Hindistan'a olası bir ziyaret yapacağı yönündeki sinyallerle birlikte ele alınıyor. Ancak kaynaklar, vize konusunda henüz nihai bir karar alınmadığını ve sürecin zaman alabileceğini vurguluyor.
Uzun süredir bekleyen vize sorunu
Hindistan ile Çin arasında gazetecilere yönelik vize uygulamaları, 2017 yılındaki Doklam krizinden bu yana sorunlu bir alan olarak öne çıkıyor. İki ülke arasında 2020 yılında Galvan Vadisi'nde yaşanan sınır çatışmasının ardından ilişkiler daha da gerilmiş, bu durum karşılıklı olarak gazetecilere vize verilmemesine yol açmıştı. Çin, uzun süredir Hindistan'da görev yapan muhabirlerinin vize yenileme başvurularının reddedildiğini veya sürecin uzadığını dile getiriyor. Pekin, bu durumu basın özgürlüğünün ihlali olarak nitelendirirken, Hindistan ise kararların ulusal güvenlik gerekçeleriyle alındığını savunuyor.
Kaynaklara göre, Hindistan Dışişleri Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı arasında konuyla ilgili koordinasyon toplantıları yapılıyor. Çin, Hindistan'da faaliyet gösteren devlet medyası muhabirlerinin vize süreçlerinin hızlandırılmasını talep ediyor. Buna karşılık Hindistan, Çin'deki Hint gazetecilerin de benzer koşullarda çalışabilmesini şart koşuyor. Karşılıklılık ilkesi çerçevesinde sürdürülen müzakerelerde, tarafların öncelikle sınırlı sayıda gazetecinin karşılıklı olarak akredite edilmesi konusunda anlaşmaya yakın olduğu belirtiliyor.
Xi'nin ziyareti ve bölgesel dengeler
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in bu yıl içinde Hindistan'a yapması beklenen ziyaret, iki ülke arasındaki ilişkilerde bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Ziyaretin, Hindistan'ın ev sahipliğinde düzenlenecek olan Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) zirvesine denk gelmesi muhtemel. Xi'nin katılımı, Çin ile Hindistan arasında son dört yıldır devam eden diplomatik buzların erimesine katkı sağlayabilir.
Uzmanlar, gazetecilere yönelik vize uygulamasının yumuşamasını, iki ülke arasındaki genel ilişkilerin normalleşmesi yolunda önemli bir adım olarak görüyor. Ancak sınır anlaşmazlığı, ticaret dengesizliği ve bölgesel liderlik rekabeti gibi yapısal sorunların devam ettiğine dikkat çekiliyor. Çin'in Hindistan'a yönelik 'Tek Kuşak Tek Yol' projesine katılım baskısı, Hindistan'ın ise Çin'in Pakistan ile askeri iş birliğine yönelik endişeleri, ilişkilerin tam anlamıyla düzelmesinin önündeki engeller olarak sıralanıyor.
Bölgesel düzeyde, Hindistan'ın Çin'e yakınlaşması, ABD ile stratejik ortaklığını da etkileyebilecek bir gelişme. Washington, Hint-Pasifik bölgesinde Çin'in etkisini dengelemek amacıyla Hindistan'la güvenlik iş birliğini derinleştirirken, Yeni Delhi'nin Pekin'le ilişkilerini iyileştirme çabaları, ABD tarafından endişeyle izleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan-Çin arasındaki bu diplomatik hareketlilik, Türkiye'nin de yakından takip ettiği bir gelişme. Türkiye, hem ŞİÖ diyalog ortağı statüsüyle hem de Asya'da artan nüfuzu nedeniyle iki ülke arasındaki ilişkilere önem veriyor. Ankara, Çin'le ticari ve siyasi ilişkilerini geliştirirken, Hindistan'la da savunma ve teknoloji alanlarında iş birliği fırsatları arıyor. Hindistan-Çin yumuşaması, Türkiye'nin Asya'da çok yönlü dış politika izleme stratejisine olumlu katkı sağlayabilir. Ancak, iki dev arasındaki rekabetin devam etmesi, Türkiye için denge politikasını zorlaştıran bir faktör olarak öne çıkıyor.
