Hindistan Hükümeti, Çin bağlantılı dört büyük enerji ekipmanı üreticisinin kamuya ait projelerde ihale sürecine katılmasına izin verdi. Karar, Yeni Delhi’nin Çin ile ticari ilişkilerinde stratejik bir denge arayışına girdiğini gösteriyor. Power Finance Corporation (PFC) ve Rural Electrification Corporation (REC) tarafından yürütülen projelerde, Hindistan’ın ithalata bağımlı olduğu güneş paneli, transformatör ve diğer enerji ekipmanlarında Çinli firmaların teklif vermesine yeşil ışık yakıldı. İzin verilen firmalar arasında LONGi Green Energy, Trina Solar, JinkoSolar ve başka bir üreticinin bulunduğu belirtiliyor. Daha önce sınır gerginlikleri ve ulusal güvenlik endişeleriyle Çinli firmaların kamu ihalelerine katılımı kısıtlanmıştı. Ancak Hindistan’ın yerli üretimi teşvik politikasına rağmen fiyat ve kalite avantajı nedeniyle Çinli üreticilere olan ihtiyaç devam ediyor.
Hindistan'ın Enerji İthalatı ve Yerli Üretim Hedefi Arasındaki Çelişki
Hindistan, 500 GW yenilenebilir enerji kapasitesine ulaşma hedefi doğrultusunda güneş enerjisi yatırımlarını hızlandırırken, güneş paneli ve hücresi üretiminde büyük ölçüde Çin’e bağımlı. Ülkenin güneş modülü ithalatının %80’inden fazlası Çin’den geliyor. Yerli üretimi artırmak için uygulanan Üretime Bağlı Teşvik (PLI) programı ve gümrük vergileri, arz açığını kapatmaya henüz yetmedi. Özellikle transformatör ve iletim ekipmanlarında da Çinli firmaların fiyat avantajı, Hintli üreticileri zorluyor. Bu durum, Hindistan’ı hem yerli sanayiyi koruma hem de yenilenebilir enerji hedeflerini tutturma arasında bir ikileme sürüklüyor. Son karar, bu dengeyi bulma çabasının bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Yetkililer, izin verilen firmaların belirli güvenlik denetimlerinden geçtiğini ve projelerin kritik altyapı niteliği taşımadığını vurguluyor. Ancak muhalefet partileri, Çin’e bağımlılığın ulusal güvenlik riski oluşturduğunu savunarak kararı eleştirdi. Hint hükümeti ise enerji dönüşümünün maliyet etkin bir şekilde gerçekleşmesi için bu tür adımların gerekli olduğunu belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Çin-Hindistan Rekabetinde Ticari Açılım
Hindistan’ın Çin bağlantılı firmalara kapı aralaması, iki ülke arasındaki jeopolitik gerilime rağmen ticari ilişkilerin tamamen kopmadığını gösteriyor. 2020’deki Galwan Vadisi çatışmasının ardından Hindistan, Çin yatırımlarına ve ihalelerine sıkı denetim getirmişti. Ancak son dönemde Huawei ve ZTE gibi telekom firmalarına yönelik kısmi yumuşamalar da yaşanmıştı. Uzmanlar, Yeni Delhi’nin Çin ile ticareti tamamen kesemeyeceğini, özellikle ara malı ve ekipman ithalatında alternatif kaynakların sınırlı olduğunu belirtiyor. Öte yandan ABD’nin Çin’e yönelik teknoloji kısıtlamaları ve “Çin’den kopma” söylemleri, Hindistan’ı stratejik bir ortak haline getirmiş durumda. Hindistan, bir yandan QUAD gibi oluşumlarla Çin’e karşı güvenlik işbirliğini derinleştirirken, diğer yandan ticari bağımlılığını yönetmeye çalışıyor. Bu ikili yaklaşım, gelişmekte olan ülkelerin Çin ile ilişkilerinde sıkça gözlemlenen bir model.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, enerji ithalatında Çin’e bağımlılık ve yerli üretim hedefleri arasında benzer bir denge arayışında. Hindistan’ın bu hamlesi, Türkiye’nin güneş paneli ve yenilenebilir enerji ekipmanı tedarikinde Çin’e olan bağımlılığını azaltma çabalarına ışık tutuyor. Türkiye’nin uyguladığı gümrük vergileri ve yerli üretim teşvikleri, Hindistan’ın PLI programına benzer sonuçlar doğurabilir. Ancak Çin’in üretim maliyeti avantajı karşısında Türkiye’nin de benzer bir ikilemle karşı karşıya olduğu görülüyor. Bu gelişme, Türkiye’nin enerji dönüşümünde dışa bağımlılığı kırma stratejisinin ne kadar sürdürülebilir olduğu sorusunu gündeme getiriyor.
