Hamas, İsrail'in son haftalarda gerçekleştirdiği suikastlarla üst düzey lider kadrosunun büyük bölümünü kaybetmesinin ardından yeni bir genel başkan seçmeye hazırlanıyor. Örgüt içi kaynaklara göre, liderlik seçimi için önümüzdeki hafta bir oylama yapılması bekleniyor ve en güçlü iki aday, eski siyasi şef Halid Meşal ile mevcut lider kadrosunda yer alan Halil el-Hayya olarak öne çıkıyor. Süreç, İsmail Haniye'nin İran'da, Yahya Sinvar'ın ise Gazze'de öldürülmesinin ardından hız kazandı.
Liderlik krizinin arka planı
Hamas, son aylarda İsrail'in hedef alınan suikastlarıyla sarsıldı. 31 Temmuz 2024'te İsmail Haniye, Tahran'da düzenlenen bir saldırıda hayatını kaybetti. Hemen ardından, 6 Ağustos'ta Gazze'deki lider Yahya Sinvar, İsrail hava saldırısında öldürüldü. Bu kayıplar, örgütün karar alma mekanizmalarında büyük bir boşluk yarattı. Hamas'ın siyasi kanadı, Şura Konseyi'nin ertelenen toplantısını gelecek hafta yaparak yeni bir genel başkan belirlemeyi planlıyor. Halid Meşal, 2004-2017 yılları arasında örgütün siyasi şefliğini yürütmüş, Katar ve Türkiye gibi ülkelerde sürgünde yaşamış deneyimli bir isim. Halil el-Hayya ise Haniye'nin yardımcısı olarak görev yapan ve Gazze ile dış dünya arasında köprü kuran bir figür. Her iki aday da örgüt içinde saygınlığa sahip, ancak Meşal'in uluslararası tanınırlığı daha yüksek.
Bölgesel ve küresel boyut
Hamas'ın liderlik değişimi, sadece örgüt içi bir mesele değil; aynı zamanda İsrail-Filistin çatışmasının geleceği, ateşkes müzakereleri ve bölgesel güç dengeleri açısından kritik önem taşıyor. İsrail, Hamas'ın askeri kanadını yok etme hedefiyle Gazze'deki operasyonlarını sürdürürken, siyasi kanadın yeni lideri, örgütün müzakere pozisyonunu belirleyecek. Meşal'in daha ılımlı bir çizgi izleyerek uluslararası toplumla diyaloğu öncelemesi beklenirken, el-Hayya'nın daha sert bir duruş sergileyebileceği konuşuluyor. ABD ve Avrupa Birliği, Hamas'ı terör örgütü listesinde tutarken, Katar ve Mısır'ın arabuluculuk çabaları, yeni liderle yeniden şekillenebilir. İran ise Hamas'a verdiği desteği sürdürme niyetinde, ancak yeni liderin Tahran'a yakınlığı merak konusu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Hamas'la uzun süredir siyasi ilişkiler yürüten ve örgütün bazı liderlerine ev sahipliği yapan bir ülke. Halid Meşal'in Türkiye'de bulunması, Ankara'nın sürece doğrudan etki etme potansiyelini artırıyor. Yeni liderin seçimi, Türkiye'nin Filistin meselesindeki arabuluculuk rolü ve İsrail'le normalleşme çabaları açısından belirleyici olabilir. Ankara, Hamas'la diyaloğunu sürdürerek hem Filistin davasına desteğini göstermek hem de bölgesel istikrara katkı sağlamak istiyor. Ancak İsrail'in suikast politikası, Türkiye'nin itidal çağrılarını zora sokuyor. Bu gelişme, Türk dış politikasının Orta Doğu'da manevra alanını daraltabileceği gibi, yeni liderle iş birliğini derinleştirme fırsatı da sunabilir.
